Toespraak minister van Defensie Ank Bijleveld-Schouten bij de uitreiking van het Ereteken voor Verdienste in goud in Den Haag, 3 oktober 2019

Beste Ed, Al jarenlang ben jij degene die met zijn stemgeluid de aandacht vestigt op de prestaties van een ánder. Maar voor de komende 4 minuten hoef jij niets anders te doen dan ontspannen te luisteren naar wat wij hebben te vertellen over jóu.

Want je begrijpt: wij hebben jou, je vrouw Tineke en jouw gezin hier naartoe gehaald met een bijzondere reden. Al vele jaren zet jij je als spreker in voor de Nederlandse krijgsmacht. Jouw betrokkenheid bij de Cavalerie Ere-Escorte gaat zelfs terug tot 1977.

Ik heb begrepen dat jij ooit kort-verband officier op het gebied van communicatie hebt willen worden, maar dat dat niet door ging vanwege een knieoperatie. Ik ben heel blij dat jouw communicatieve vaardigheden op een andere manier hebt kunnen inzetten voor de krijgsmacht. Jouw kwaliteiten als spreker worden geroemd in binnen- en buitenland. Je valt op door jouw gedegen voorbereiding en diepgaande kennis van ceremonieel, protocol en militaire muziek. Schijnbaar moeiteloos voorzie jij aangetreden eenheden, korpsen en regimenten van deskundig commentaar.

De Commandant der Strijdkrachten schrijft over jou: “Van den Bent is nauwgezet en vasthoudend, waar om het zijn bijdrage in de voorbereiding van draaiboeken en spreekteksten gaat. En koelbloedig, vindingrijk en uiterst charmant als het om het hanteren van de Nederlandse taal als spreker gaat.”

Jouw stem is hét herkenningspunt bij grote evenementen als Veteranendag, Prinsjesdag, de Nijmeegse Vierdaagse, de uitreiking van een dapperheidsonderscheiding of de Nationale Taptoe. Vorige week was zelfs jouw 26e taptoe (!) Op meesterlijke wijze werk jij aan het perfecte draaiboek: ieder detail moet kloppen. En dat geldt niet alleen voor grote, nationale evenementen.

Met evenveel toewijding werk jij bijvoorbeeld aan de opleggingsceremonie van cavaleriestandaarden op het Lange Voorhout. Je hanteert charmante openingszinnen zoals: “Dames en heren, de organisatie stelt de aanwezigheid van ieder van u enorm op prijs. *korte adempauze* En in het bijzonder heten wij welkom…” Het zijn dit soort kleine dingen die er aan bijdragen dat iedereen zich gewaardeerd voelt. Je toont respect voor het publiek en respect voor de ceremonie. En daarmee til jij het geheel naar een hoger niveau. Door jouw ervaring kan je ook goed omgaan met onverwachte gebeurtenissen, zoals een paard dat op een sabel stapt… En zelfs sprekers laten zich soms moeilijk leiden.

Zo kwam het een paar jaar geleden voor dat een spreker bij de uitreiking van een Militaire Willemsorde aanving met spreken vóórdat de paradecommandant de aangetreden militairen op de plaats rust had kunnen zetten. Dat zijn momenten waarop iedereen die bij de voorbereiding van de ceremonie betrokken is, zijn adem inhoudt en met gefronste wenkbrauwen kijkt naar wat er nu gaat gebeuren… Uiteindelijk rondt de spreker het verhaal af… Zijne Majesteit de Koning betreedt het podium… neemt adem… … en nog vóór hij zijn eerste woord spreekt, zeg jij in de microfoon: “Alvorens Zijne Majesteit de Koning het woord tot u richt, zal de paradecommandant het geheel op de plaats rust zetten.” In een fractie van een seconde had je de ceremonie gered (!) De koning begreep onmiddellijk wat er mis was gegaan en wierp jou een subtiele glimlach toe. Op dit soort momenten maak jij echt het verschil. Dit kan je alleen maar doen als je echt veel ervaring hebt én weet waar je het over hebt.

Luitenant-generaal Van Baal schrijft dat jouw “welluidende stem, het timbre en de kern van de boodschap als professioneel en aangenaam bij de bezoekers overkomt.” Oneerbiedig zou je kunnen zeggen: je verzorgt het praatje bij het plaatje. Maar het is meer dan dat: jouw praatje is onderdeel van het plaatje. Je bent onderdeel van het instituut. Jouw stem is deel geworden van de soundtrack van de Nederlandse krijgsmacht. Wat de stem van Speaker John Bercow is voor het Britse parlement, dat is jouw stem voor het Nederlands militair ceremonieel.

Beste Ed, Dit jaar vieren wij 200 jaar militaire muziek. Ik ben trots dat deze traditie al twee eeuwen lang bestaat. Maar tegelijkertijd realiseer ik mij dat dat niet vanzelf gaat. Tradities leunen op mensen. Mensen die de waarde ervan zien en die zich inspannen om het voort te zetten. Jij bent zo iemand. Iemand die zich onvermoeibaar en belangeloos hebt ingezet voor het Nederlands militair ceremonieel. Daarmee heb je de Nederlandse krijgsmacht én de samenleving een grote dienst bewezen. Dat is gezien. Dat is niet onopgemerkt gebleven. Het is mij dan ook een eer en een genoegen om jou hier vandaag namens het hele ministerie van Defensie voor te bedanken. Ik vraag mijn adjudant om de beschikking voor te lezen.