Jaarverslag MIVD 2019

Directeur Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst generaal-majoor drs. Jan R. Swillens: "Het werk van de MIVD doet er iedere dag toe, voor de veiligheid van onze militairen en ons land. Ik ben trots op onze mensen: professionele mensen met een militair hart en een bijzondere en verantwoordelijke taak, die thuis vaak niet kunnen vertellen wat ze doen. In dit jaarverslag geven wij als inlichtingen- en veiligheidsdienst inzage in wat we doen. Het biedt ook gelegenheid duidelijk te maken wat ons als dienst bezig houdt."

"Er zijn daarbij 2 punten waarop ik als directeur MIVD de aandacht wil vestigen. In de 1e plaats vergt de grote verscheidenheid en de groeiende complexiteit van dreigingen in het schemergebied tussen vrede en oorlog – de zogeheten ‘grey zone’ – steeds nadrukkelijker onze aandacht. Deze dreigingen nemen steeds concretere vormen aan, maar blijven tegelijkertijd vaak onzichtbaar. Het karakter van de internationale verhoudingen en de verschijningsvormen van conflict en oorlog zijn onmiskenbaar aan het veranderen. Conflicten tussen staten en de wedijver over het mondiale of regionale leiderschap voltrekken zich steeds meer in alle domeinen, ook niet-militaire.

Ook ons land heeft indringend te maken met onwenselijke en heimelijke beïnvloeding, digitale spionage en sabotage, en de toenemende verwevenheid tussen economie en veiligheid. Digitale spionage bij overheden en bedrijven door statelijke actoren, zoals Rusland en China, vormt, naast de mogelijkheid van digitale verstoring van onze vitale infrastructuur, zelfs 1 van de grootste dreigingen voor Nederland en zijn bondgenoten. Niet alleen de dreiging tegen onze belangen en waarden is complexer geworden, degenen die het op onze belangen en waarden hebben gemunt zijn bovendien steeds moeilijker te onderkennen. Als we als land op deze dreigingen in de ‘grey zone’ onvoldoende zicht houden en de weerbaarheid van de overheid en de samenleving daartegen niet verhogen, dan dreigt onze vrijheid en welvaart te worden aangetast.

Een 2e punt van aandacht is of we als inlichtingen- en veiligheidsdienst inderdaad voldoende zicht weten te houden op deze dreigingen. Dankzij de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten 2017 (Wiv 2017) beschikt de MIVD evenals de AIVD over meer mogelijkheden om dreigingen te onderkennen. Die mogelijkheden zijn onder meer van belang omdat het wijdverbreide gebruik van moderne middelen en nieuwe technieken op het gebied van informatietechnologie inlichtingendiensten voor forse uitdagingen plaatst. Het toepassen van deze mogelijkheden in de wet is daarbij in de praktijk complex gebleken. Onderdeel daarvan is dat de Wiv 2017 op sommige punten op meer manieren kan worden uitgelegd. Dit jaar evalueert een onafhankelijke commissie de wet. Gezamenlijk doel daarbij blijft wat mij betreft een wet die zo effectief mogelijke waarborgen biedt, zowel voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer van onze burgers als voor de doeltreffende uitvoering van de taken van de diensten ter bescherming van diezelfde burgers.

De komende evaluatie laat onverlet dat de implementatie van de wet voor de dienst ook dit jaar de hoogste prioriteit blijft. Belangrijke voorwaarde daarbij is modernisering van de IT-infrastructuur en het informatiemanagement. Het afgelopen jaar hebben we daarin geïnvesteerd en dat zullen we ook de komende jaren blijven doen.

De belangrijkste waarborg voor betrouwbaar, integer en slagvaardig handelen van de MIVD blijven onze medewerkers. Zij zijn zich bewust van hun bijzondere verantwoordelijkheden en zijn tot het uiterste gemotiveerd om de snel veranderende dreigingen steeds voor te blijven.

Ik ben trots op onze organisatie en heb alle vertrouwen dat onze mensen zich ook aankomend jaar weer inzetten voor de veiligheid van de krijgsmacht en Nederland. Vrijheid is geen zekerheid."

Directeur Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst
Generaal-majoor drs. Jan R. Swillens