Bijleveld: Indië-militairen dienden hun land

Het is haast onmogelijk om je  te verplaatsen in die omstandigheden in Indonesië tussen 1945 en 1951. Het is nu mogelijk opener en eerlijker terug te kijken naar dit deel van de Nederlandse historie. Minister Ank Bijleveld-Schouten bracht dat gisteravond in herinnering tijdens de herdenking bij het Leids militair monument in het Museum Volkenkunde in Leiden. "De Nederlandse militairen die na de Tweede Wereldoorlog naar Indië werden gestuurd, dienden hun land. Zij deden wat er ter plaatse van hen werd verwacht. Zij werden gevormd door de situatie en de mensen daar."

Minister achter spreekgestoelte.

Minister Bijleveld spreekt de aanwezigen toe.

Er was volgens minister Bijleveld sprake van excessief geweld. "Vanuit beide kanten werd een harde strijd gevoerd. Nederland wilde allereerst de Japanners verdrijven en Nederlands-Indië behouden als kolonie. Voor Indonesië stond de oorlog in het teken van bevrijding en zelf besturen. Tegenstrijdige belangen in 2 tegenover elkaar staande kampen."

Monument

In bepaalde gebieden van de archipel laaide het geweld in alle hevigheid op. "De excessen over en weer werden beïnvloed door het moreel en vice versa. Dat praat ik niet goed. Wel weten wij ook dat tegelijkertijd de overgrote meerderheid van de Nederlandse militairen schone handen hield. Dat neemt niet weg dat er door de strijd vele slachtoffers te betreuren waren." Aan Nederlandse zijde waren er meer dan 6.300 gesneuvelden. Onder hen de 26 mannen uit Leiden voor wie in de jaren '90 in de binnenstad een monument werd opgericht.

Het monument bestaat uit 3 beelden van mannen gekleed in jas. Bijleveld: "Behalve militair waren zij gewone Leidenaren. Het monument laat hen herdenken als 1 van ons. Of het nou onze geallieerde of nationale helden zijn van 75 jaar geleden, deze overleden Leidse mannen of onze overleden veteranen en kameraden van vredesmissies: herdenken is van ons allemaal."

Stoet mensen met kransen.

Na de bijeenkomst in het museum werden er bij het monument kransen gelegd.

Indië-verleden nog altijd aanwezig

In Nederland wordt nauwelijks in het openbaar over de naoorlogse periode in het voormalig Nederlands-Indië gesproken, aldus Bijleveld. "De onzichtbare wonden die deze strijd achterliet, zijn bij velen nog niet geheeld. En zullen waarschijnlijk nooit helen. Dat is heel pijnlijk." Dat raakt niet alleen oud-militairen, maar ook hun gezinnen. "De ervaringen hebben het lichaam nooit verlaten. En de herinneringen leven, hoewel grotendeels onuitgesproken en maar beperkt opgetekend, voort in de harten van de volgende generaties."

Nederlandse militairen helpen vandaag de dag de veiligheid te herstellen in onstabiele landen. "Zij doen wat de wereld van hen mag verwachten: Opstaan voor een ander. Doen wat onmogelijk lijkt en beschermen wat ons dierbaar is", aldus Bijleveld. "Die verantwoordelijkheid, ten dienste van onze nationale driekleur, dragen onze mannen en vrouwen op hun schouders. Dat is niet veranderd ten opzichte van de inzet van onze militairen en dienstplichtigen in het verleden."

Minister Bijleveld is morgen aanwezig bij de nationale herdenking bij het Indiëmonument in Roermond. Ook daar spreekt zij.