Jaarverslag Defensie 2018: het jaar van 2 gezichten

Het jaar 2018 had voor Defensie 2 gezichten. Het kreeg dankzij extra geld weer perspectief en kon werken aan herstel. Tegelijkertijd bleven de gevolgen van 3 decennia bezuinigen dagelijks voelbaar. Zo werd goed nieuws over de aanvulling van reserveonderdelen en nieuw materieel overschaduwd door (veiligheids)incidenten. Dit staat onder meer in het vandaag gepresenteerde jaarverslag van Defensie.

Het jaarverslag wordt gepresenteerd op Verantwoordingsdag oftewel ‘gehaktdag’. Het kabinet legt dan verantwoording af over het beleid van het afgelopen jaar. Minister van Financiën Wopke Hoekstra overhandigde de Tweede Kamer het Financieel Jaarverslag 2018 van het Rijk. Daarnaast presenteerden de ministeries hun jaarverslagen. 

Defensie gaf in 2018 bijna 9,5 miljard euro uit. 52% ging naar personeelskosten en 25% naar nieuw materieel of onderhoud. De koers voor de komende jaren staat in de Defensienota. De 1e resultaten zijn inmiddels zichtbaar.

Veiligheid

Zo begon Defensie met het verbeteren van de sociale en fysieke veiligheid van militairen. Zo is deze kabinetsperiode 75 miljoen euro extra vrijgemaakt voor veiligheid en daarna nog eens structureel 25 miljoen euro. Ook werden de Directie Veiligheid en de onafhankelijke Inspectie Veiligheid Defensie in het leven geroepen. Chroom-6-meldingen en de resultaten van ongevalsonderzoeken worden gepubliceerd om van te leren.

Personeel

Met het opheffen van het uniformverbod kwam de militair terug in het straatbeeld. De instroom van personeel steeg ten opzichte van voorgaande jaren. Toch bleef de vulling achter mede doordat de krijgsmacht deze kabinetsperiode met 3.500 functies wordt uitgebreid. Het AOW-gat voor militairen werd gedicht.

Op uitzending

3.692 militairen en burgermedewerkers gingen op uitzending. De F-16-missie tegen ISIS eindigde. Mensen en materieel werden teruggehaald voor herstel en ter voorbereiding op de komst van de F-35. Het kabinet kondigde het einde van de missie in Mali aan. Dit is inmiddels gebeurd, ook dit met het oog op herstel.

Materieel

Er werden 22 grote verwervingen en vernieuwingen van materieel aangekondigd. Hiermee zijn investeringen gemoeid die oplopen tot bijna 13 miljard euro. Begonnen is met het verwerven van nieuwe schepen, drones en simulatoren. Ook startte de modernisering van helikopters, pantservoertuigen en wapensystemen. Ook is er begonnen met het vernieuwen van de gevechtsuitrusting van militairen. Defensie maakte daarnaast tot 1 miljard euro extra vrij om munitievoorraden verder aan te vullen.

Vertrouwen

Herstel vraagt naast geld, om ook geduld, constateerde de Algemene Rekenkamer in haar verantwoordingsonderzoek. Het vertrouwen van het personeel is beschadigd, mede door het uitblijven van nieuwe arbeidsvoorwaarden. Minister Ank Bijleveld-Schouten: “De weg omhoog is ingezet, maar de komende jaren zijn extra inspanningen nodig om het vertrouwen van het personeel te herstellen en de krijgsmacht verder op orde te krijgen.”

Samenwerking bedrijven

Defensie verstevigde de samenwerking met bedrijven. Zo werden personeel en materieel in de vervoer- en bouwsector gedeeld. De Defensie Industrie Strategie uit 2018 moet zorgen voor het beste product voor de beste prijs én een zo groot mogelijke betrokkenheid van Nederlandse bedrijven.