Onderzoek naar verplaatsing satellietstation wegens 5G

Defensie en Binnenlandse Zaken onderzoeken op dit moment de haalbaarheid van verplaatsing van het satellietgrondstation in het Friese Burum. De Nederlandse inlichtingen- en veiligheidsdiensten gebruiken het station voor onderschepping van satellietcommunicatie. Het grondstation gebruikt de 3,5 GHz-frequentieband en die wordt op termijn ook opengesteld voor publiek 5G-gebruik. Dit is de volgende generatie mobiele communicatie.

Satellietschotels in het Friese Burum.

Het onderscheppen van satellietcommunicatie levert onmisbare informatie op, cruciaal voor de nationale veiligheid. Satellietonderschepping is van groot belang binnen het cyberdomein, ook statelijke actoren maken gebruik van satellieten voor het uitvoeren van digitale aanvallen. Regelmatig worden zo infecties en hacks ontdekt. Maar ook communicatie tussen leden van terreurorganisaties waarbij berichten vanuit het buitenland naar Nederland worden verzonden, kunnen worden onderschept. Daarnaast is de informatie nodig voor de veiligheid van uitgezonden militairen en het slagen van missies.

De verwachtingen van 5G voor civiel gebruik zijn groot. Dit vanwege de mogelijkheden voor toekomstige economische en maatschappelijke behoeften. De 3,5 GHz-band is in Europees verband aangewezen voor 5G. Naar verwachting wordt deze band een van de eersten waar 5G in wordt toegepast. Nederland moet, net als alle andere EU-lidstaten, uiterlijk op 31 december 2020 voldoende ruimte hebben vrijgemaakt in de 3,5 GHz-band voor draadloos breedband.

Niet samen op 3,5 GHz-band

TNO is gevraagd om onderzoek te doen naar het samengaan van 5G-netwerken en satellietinterceptie in Burum. De conclusie is dat de 2 niet zonder ernstige hinder samen de 3,5 GHz-band kunnen gebruiken.

Daarom worden op dit moment de mogelijkheden verkend om (een deel van) het satellietgrondstation te verplaatsen. Het gaat om verhuizing naar het buitenland, omdat binnen Nederland geen storingsvrije locaties zijn. Zeker is dat er nogal wat komt kijken bij een eventuele verhuizing. Er wordt gekeken naar juridische en technische haalbaarheid, tijdsduur en de kosten. Verplaatsing van het grondstation staat dus nog niet vast.

Draagvlak creëren

De haalbaarheid van verplaatsing is ook afhankelijk van (politieke) instemming van het betreffende land. Een speciale gezant met kennis van en ervaring in de inlichtingenwereld gaat bij de beoogde partnerlanden draagvlak creëren.

Eind 1e kwartaal 2019 wordt de Nota Mobiele Communicatie gepubliceerd. Hierin wordt definitief duidelijkheid gegeven over de haalbaarheid van verplaatsing.