Bijleveld op Bevrijdingsdag: “Zelf de goede weg gaan”

“Loop niet achter anderen aan, maar maak je eigen keuzes. Met een helder hoofd, en vooral met een warm hart." Dat zei minister Ank Bijleveld-Schouten vandaag bij het Bevrijdingsdefilé in Wageningen.

Ze citeerde hiermee de 86-jarige Johanna Reiss, die op haar 9e met haar zus onderdook omdat ze joods was. Bijleveld: “Ze kwam terecht bij een boerengezin in Usselo, een klein dorpje bij Enschede. Er werd tegen haar gezegd dat het voor hooguit 2 weken was. Maar het werden 2 jaar en 7 maanden. 2 jaar en 7 maanden dat deze vrouw als klein meisje iedere dag stil moest zijn en tientallen rondjes in de kleine kamer moest lopen tegen spierstijfheid. En 2 jaar en 7 maanden waarin zij en haar zusje iedere dag bang waren. Voor elk geluid, en voor elke stem.”

Jaar van Verzet

Reiss woont al jaren in de Verenigde Staten. Ze was kort in Nederland voor de heruitgave van haar boek De Schuilplaats. Volgens Bijleveld een ode aan de mensen die haar toen beschermden. “Bijna 3 jaar lang hebben zij de 2 zusjes met liefde en geduld verzorgd. Doodgewone mensen, zoals u en ik. Maar met de moed om in verzet te komen toen hier onrecht en wreedheid heerste. Mensen die hun leven in de waagschaal durfden te stellen voor een ander. Voor een hoger doel.” De minister refereerde daarmee ook aan het bevrijdingsthema van 2018: het Jaar van Verzet.

Bevrijders en verzetshelden

Bijleveld stelde dat velen nooit zo zijn ‘getest’, maar dat wil niet zeggen dat die keus nooit meer komt. “Onze vrijheid is immers niet vanzelfsprekend. Onze vrijheid is kwetsbaar. Daarom is het ook zo belangrijk dat mensen als Johanna hun verhaal doorgeven. We mogen namelijk nooit vergeten waarom we hier kunnen zijn, wie we willen zijn. Dat hebben we aan anderen te danken. Aan mensen die ervoor kozen om op te komen voor de vrijheid. Onze bevrijders. Onze verzetshelden.”

Morgen keert Reiss terug naar New York. Maar actief blijft ze. Of zoals ze zelf na afloop van de ceremonie zei: “De wereld veranderen, dat is te veel. Maar je kunt wel wát doen. Namelijk zelf de goede weg gaan.”

101-jaar oude Ridder Militaire Willems-Orde Ken Mayhew

De goede weg heeft zeker Ridder Militaire Willems-Orde Ken Mayhew bewandeld. De Engelsman, 101 jaar oud inmiddels, nam vanmiddag samen met onder anderen Ridder MWO Marco Kroon en minister Bijleveld het defilé af op het 5 Meiplein in Wageningen naast Hotel de Wereld. In dat hotel werd de Duitse overgave getekend in 1945. Ridder MWO Mayhew maakte in 1944 de landingen bij Normandie mee en hielp mee met de bevrijding van Brabant en Limburg. Nu, ruim 70 jaar later zag hij veteranen uit de periode Nieuw-Guinea, Bosnië, Afghanistan en Mali aan zich voorbij trekken.

Bijzondere ontmoeting tussen de twee Ridders Militaire Willemorde. In het midden zit de 101-jarige ridder Ken Mayhew.

Ambassadeurs van de vrijheid

Terwijl de activiteiten in Wageningen in volle gang waren, vlogen 3 helikopters van Defensie artiesten naar diverse bevrijdingsfestivals. Die treden op als ‘ambassadeurs van de vrijheid’. Het ging om Ronnie Flex & Deuxperience, DJ Fedde Le Grand en My Baby. Dankzij de verplaatsing met Cougar-transportheli’s en een NH90 maritieme helikopter werden 14 podia in het hele land aangedaan.