Marine krijgt nieuwe schepen

De Koninklijke Marine krijgt de komende jaren meerdere nieuwe schepen. In het oog springt de komst van een 2e bevoorradingsschip. Daarnaast vervangt de marine beide M-fregatten (multipurpose) en 6 mijnenbestrijdingsvaartuigen. Die laatste 2 typen ontwikkelt Nederland samen met België. Vandaag liet staatssecretaris Barbara Visser haar wensen per brief weten aan de Tweede Kamer.

Nederland heeft nu 1 bevoorradingschip, het joint logistic support ship (JSS) Karel Doorman. Een 2e, zogenoemd combat support ship (CSS) moet de effectiviteit van marineschepen vergroten. Die hoeven zo minder vaak het operatiegebied te verlaten voor een havenbezoek. Met een 2e ondersteuningsschip kan de Defensie permanent bevoorradingscapaciteit op zee hebben en deze ook beschikbaar stellen aan de NAVO.

Snel inzetbaar

Het CSS moet relatief snel, vanaf 2023, te water worden gelaten. Hiervoor pakt Defensie het bestaande ontwerp van het JSS. Dit zogenoemde ‘kopen van de plank’ heeft verschillende voordelen. Er kan gebruik worden gemaakt van opgedane kennis en ervaring. En er zijn voordelen bij het onderhoud en de opleiding en training van de bemanning.

Het CSS wordt kleiner dan het JSS, maar toch zoveel mogelijk hetzelfde. Denk aan architectuur en inrichting, het commandosyteem, de bewapening en het gebruik van (sub)systemen als radar.

Het M-fregat Zr. Ms. Van Speijk tijdens oefening Joint Warrior in de Schotse wateren (april 2014).

Het M-fregat Zr. Ms. Van Speijk tijdens oefening Joint Warrior in de Schotse wateren (april 2014).

Vervanging M-fregatten

Het einde van de levensduur van de 2 M-fregatten komt in zicht. Ze zijn minder opgewassen tegen huidige en toekomstige dreigingen, systemen zijn verouderd en reservedelen moeilijk verkrijgbaar. Laatste 2 zaken zorgen ook voor onevenredig hoge onderhoudskosten.

Fregatten vormen de ruggengraat van de marine en vervanging is dus essentieel. Door hun slagkracht zorgen ze voor veiligheid op zee, verdediging van het eigen grondgebied en dat van bondgenoten en voor onbelemmerd zeetransport. Waar de luchtverdedigings- en commandofregatten zijn gespecialiseerd in luchtverdediging zijn de M-fregatten dat in onderzeebootbestrijding. En dat laatste is een capaciteit waar de NAVO grote behoefte aan heeft. Naast gevechtsoperaties zijn fregatten ook geschikt voor bijvoorbeeld terrorisme-, drugs en piraterijbestrijding en het verlenen van noodhulp.

De bouw van een complex schip als een fregat duurt ruim 7 jaar. Het 1e nieuwe fregat is naar verwachting vanaf 2025 inzetbaar.

Zr. Ms. Vlaardingen op de Oostzee tijdens de internationale oefening Baltops 2012.

Zr. Ms. Vlaardingen op de Oostzee tijdens de internationale oefening Baltops 2012.

Vervanging mijnenbestrijders

Defensie heeft 6 mijnenbestrijdingsvaartuigen van de Alkmaar-klasse. De schepen dateren uit de jaren ‘80 van de vorige eeuw en bereiken het einde van hun levensduur. Zo zijn ze steeds minder in staat om moderne zeemijnen op te sporen.

De verslechterde veiligheidssituatie vergroot de kans op de inzet van zeemijnen en er liggen nog steeds veel explosieven uit de Eerste en Tweede Wereldoorlog in zee.

De toekomst van de maritieme mijnenbestrijding ligt in onbemande en deels autonome systemen. Deze worden op veilige afstand ingezet vanaf een bemand mijnenbestrijdingsvaartuig. De mijnenbestrijders worden daarnaast zo ontworpen dat ze wereldwijd en onder hoge dreiging kunnen opereren. Nederland ontvangt de eenheden (bemand en onbemand) tussen 2025 en 2030.