Nederlandse speeches leveren Amerikaanse prijs op

'Vrijheid voegt kleur toe aan ons leven’. Het is de titel van een speech van voormalig defensieminister Jeanine Hennis-Plasschaert. Haar toespraak tijdens de Ravensbrückherdenking in Amsterdam, in april vorig jaar, maakte ook buiten Nederland veel indruk. Het verhaal bleek vandaag goed voor een Amerikaanse Cicero Speechwriting Award. Die prijs was er ook voor de op innovatie inspelende speech ‘Think big. Act small. Start somewhere’,  geschreven voor oud Commandant der Strijdkrachten generaal Tom Middendorp.

Herdenking Ravensbrück.

Archief: Hennis vorig jaar tijdens de herdenking Ravensbrück.

Hij hield de voordracht, een pennenvrucht van speechwriter Antonie van Campen, 7 september vorig jaar op de Afsluitdijk ter gelegenheid van het evenement Making Waves. Middendorp ging in op voorbeelden van innovatieve oplossingen voor grote problemen, waarbij de krijgsmacht zou kunnen helpen. “Het enige dat we nodig hebben, is dat we allemaal groot denken, klein doen en ergens beginnen.” De voormalig Uruzgancommandant nam als voorbeeld het ruimen van mijnen, die volgens hem meedogenloze moordenaars kunnen zijn. En als ze je niet doden, zullen ze je zeker een arm, een been of een voet kosten. Hij maakte het mee in Uruzgan. “Nooit zal ik de beelden vergeten van een 10-jarige Afghaanse jongen, liggend in een ziekenhuisbed met een opening waar zijn been zou moeten zijn. Een jongen die net de dag ervoor een speelgoedauto had opgepakt met daarin een explosief. En het ergste is, er zijn nog steeds miljoenen niet-geëxplodeerde projectielen verspreid over de hele wereld.”

Minister Hennis en generaal Middendorp spreken met militairen.

Archief: Hennis en Middendorp tijdens een werkbezoek in Afghanistan.

Stervende vriendjes

Om daar wat aan te doen nodigde Middendorp de uit Afghanistan gevluchte broers Hassani uit. De jonge dertigers wonen zo’n 20 jaar in Nederland. Als kinderen zagen ze vriendjes sterven of ledematen verliezen door landmijnen. Voor hen reden hun leven te wijden aan het ruimen van landmijnen. Een aantal mislukte experimenten leidde uiteindelijk tot een bijzondere drone, die een landmijn kan lokaliseren en op afstand kan opblazen.

Om dit te bewijzen, moeten de broers hun prototype afmaken en beginnen met het testen met echte landmijnen. Dat is waar Middendorp kan helpen. Dus bood hij Massoud en Mahmud de mogelijkheid om hun drone regelmatig te testen in een van de militaire testfaciliteiten en de kans te praten met militaire experts. ”Denk groots. Klein doen. Begin ergens. Dat is wat de Hassani-broers deden. En dat is wat ik probeer te doen door hen onze testfaciliteiten en onze militaire kennis aan te bieden. Maar dit principe kan worden toegepast op elke uitdaging waarmee de wereld wordt geconfronteerd.”

Herdenking Ravensbrück.

Archief: moment tijdens de Ravensbrückherdenking vorig jaar.

Ravensbrückherdenking

Voormalig speechwriter Johan Kroes schreef een awardwinnende toespraak voor en met Hennis. Zij verhaalt over haar in Ravensbrück gevangen genomen overgrootmoeder: Johanna Maaike Nouwen-De Mooij. Geboren op 3 oktober 1882. “In de jaren ’20 runt zij samen met mijn overgrootvader een melkzaak. Haar man overlijdt jong. Enkele jaren later gaat de zaak van de hand. Als alleenstaande moeder is het simpelweg niet vol te houden. Om in het onderhoud van haar kinderen te kunnen voorzien, start zij een pension in hartje Amsterdam, op de Prins Hendrikkade, nummer 121. Tijdens de oorlog neemt ze onderduikers in huis. Omdat ze dit vanzelfsprekend vindt.

Ze wordt verraden, opgepakt en afgevoerd. Op 26 juli 1944 komt mijn overgrootmoeder aan in kamp Vught. Gevangene 01248. Ruim een maand later wordt ze op de trein gezet naar Ravensbrück. Samen met vele andere Nederlandse vrouwen.  Bij aankomst geven ze hun laatste bezittingen af. Brieven. Foto’s. Trouwringen. Sommigen worden kaalgeschoren. Om te sarren. Hun kleding wordt vervangen door een vale gestreepte jurk. Ze slapen in een grauwe barak. Er is weinig licht. De bedden vies en vol luizen”, zo luidt één fragment.

De prijs voor 'Vrijheid voegt kleur toe aan ons leven' is ook een erkenning voor de bijna 1.000 Nederlandse vrouwen die in concentratiekamp Ravensbruck zaten vanwege hun verzet tegen het Naziregime. Zondag 22 april worden zij weer herdacht bij het Ravensbruckmonument. Hierbij is onder andere de 95-jarige Selma van der Perre, overlevende van de gruwelijkheden in Ravensbruck en de inspiratiebron voor het thema van de speech ‘Vrijheid geeft kleur’.