Minister Bijleveld: een goed begin, maar meer nodig

De NAVO-defensieministers, onder wie Ank Bijleveld-Schouten, kwamen vandaag en gisteren in Brussel bijeen. Doel was om te spreken over de laatste ontwikkelingen, waaronder de modernisering van de NAVO, samenwerking met de EU en de lastenverdeling.

Minister achter tafel op NAVO-bijeenkomst

Minister Bijleveld: "De NAVO is de hoeksteen van ons veiligheidsbeleid."

Secretaris-generaal Jens Stoltenberg meldde deze week dat de defensie-uitgaven van de NAVO-landen omhoog gaan. Een aantal landen, waaronder Nederland, blijft echter achter bij de afgesproken 2% van het Bruto Nationaal Product. Dit laatste werd nog eens nadrukkelijk onder de aandacht gebracht door de Amerikaanse minister van Defensie Mattis.

Bijleveld gaf aan dat Nederland de goede weg is ingeslagen, maar dat er meer moet gebeuren. "De NAVO is de hoeksteen van ons veiligheidsbeleid. Er is nu nog meer onzekerheid in de wereld dan 4 jaar geleden met dreigingen aan de oost- en de zuidgrens van Europa. Daarom moeten we investeren in Defensie. Bovendien staat onder de afspraken die we destijds hebben gemaakt om meer uit te geven de handtekening van Nederland." De komende kabinetsperiode wordt in totaal 5 miljard aan het Defensiebudget toegevoegd en in 2018 investeren we 26% in nieuw materieel. "Dat is een goed begin. Maar de komende jaren zijn substantiële vervolgstappen nodig. Het gaat om een proces van lange lijnen", zo hield de minister haar collega’s in Brussel voor.

Samenwerking EU-NAVO

Ook werd gesproken over defensiesamenwerking tussen de EU en de NAVO. Het Nederlandse initiatief om de grensoverschrijdende militaire mobiliteit te verbeteren, is een van de grootste Europese projecten in deze context. Op 1 maart houdt Nederland met de 24 deelnemende landen een kick-off bijeenkomst in Den Haag. 

Minister Bijleveld wil druk op de ketel houden en zowel binnen de NAVO en de EU concrete voortgang boeken op dit belangrijke onderwerp. Ze stelde daarom in Brussel voor om op de NAVO Top in juli een politieke ‘belofte’ te formuleren waarin concrete doelen kunnen worden vastgelegd. Gedacht kan bijvoorbeeld worden aan versnelde procedures om toestemming te krijgen voor grensoverschrijdend vervoer (binnen vijf dagen de diplomatieke toestemming) en om kritieke knelpunten in Europa aan te pakken. Het uiteindelijke doel is om militairen  sneller door Europa te kunnen verplaatsen, als het er op aankomt.

Medische les Iraakse militairen

Iraakse militairen behandelen een 'gewonde' collega. Hun Nederlandse instructeur kijkt toe.

Te nemen besluiten

Deze Defensie-ministeriële is een stap ter voorbereiding  op de NAVO-top in juli. Dan volgen besluiten over:

  • aanpassing van de NAVO-commandostructuur. Dit zorgt er voor dat de organisatie ook met nieuwe dreigingen en uitdagingen haar kerntaken (collectieve verdediging, crisisbeheersing en coöperatieve veiligheid) kan blijven doen;
  • verdere verdieping van de samenwerking met de EU;
  • de start van een NAVO-missie in Irak.

De NAVO levert in Irak nu kleinschalige training met mobiele teams, die bijvoorbeeld Iraakse mijnenruimers trainen. De minister kon haar collega’s melden dat Nederland, ruim 200.000 euro beschikbaar stelt voor een multinationale training op het gebied van ontmijning. Ministers van Defensie hebben opdracht gegeven om te werken aan het omzetten van deze kleinschalige trainingsactiviteiten naar een NAVO ‘trainingsmissie’. Over een mogelijke Nederlandse bijdrage aan deze missie wordt later besloten.