Afghanistanveteranen onderscheiden voor moed

9 militairen zijn vanmiddag onderscheiden voor moedig optreden tijdens verschillende gevechtsoperaties in Afghanistan. Onder hen een 6-koppige helikopterbemanning die in onbekend terrein een mogelijk gevaarlijke verdachte wist aan te houden. Een actie die allesbehalve tot hun normale takenpakket behoorde.

Over de acties

Klik op de portretten om te lezen wat de onderscheiden veteranen zelf over hun acties zeggen. Lees meer in de bijgevoegde toespraak en de brochure.

Hotspotafbeelding dapperheidsonderscheidingen: bovenaan de 4 onderscheidingen, daaronder de 9 aanklikbare portretjes van de decorandi.

Officier van de Infanterie (Bronzen Leeuw)

De militair was commandant van een Operational Mentor and Liaison Team dat Afghaanse militairen trainde en begeleidde. Hij liep als commandant groot persoonlijk risico door altijd voorin op te treden. Meerdere keren kwam hij hierdoor op zeer korte afstand onder vijandelijk vuur te liggen. Nam met zijn team onder meer deel aan de Slag om Chora.

Sergeant der 1e klasse buiten dienst Paul (Bronzen Kruis)

Paul belandde op 11 september 2006 met collega’s in een hinderlaag in Uruzgan. Tijdens het daaropvolgende vuurgevecht bracht Paul met gevaar voor eigen leven een man met een kind in veiligheid. “We zijn zo ‘goed’ weggekomen doordat iedereen hard heeft gevochten en gewerkt.”

Adjudant Fons (Kruis van Verdienste)

Fons was loadmaster bij een helikoptercrew die special forces in Afghanistan ondersteunde (2009). “Na de laatste actie werd de Chinook-crew gevraagd om een verdacht persoon op te sporen en mee te nemen.” De bemanning zette de helikopter aan de grond en Fons ging met een landmachtcollega achter hem aan. “Adrenaline gierde door mijn lijf. Na kort tegenstribbelen gaf hij zich over.”

Kapitein Bart (Kruis van Verdienste)

Belandde kort na zijn Voortgezette Commando Opleiding in Nederland met zijn eenheid in een hinderlaag in Afghanistan (2006). “Terwijl we werden beschoten ben ik samen met een collega over een grote afstand naar voren gerend en heb ik de gewonden verzorgd.”

Korporaal der 1e klasse Martijn (Kruis van Verdienste)

Martijn was in 2009 boordschutter van een Chinook-transporthelikopter. De helikopter bleef na het droppen van commando’s hangen boven het onbekende gebied in Afghanistan. Op dat moment kwam de vraag om een verdachte aan te houden. Martijn sprong samen met de loadmaster uit de helikopter en bewaakte de omgeving terwijl zijn collega de verdachte inrekende. “Ik zou het zo weer doen.”

Kapitein Roël (Vliegerkruis)

Roël was copiloot op een Chinook-transporthelikopter die special forces ondersteunde in Afghanistan (2009). Na het doen van hun eigenlijke taken, werd de bemanning gevraagd een vluchtende verdachte op te pakken. Die kwam uit een vermoedelijke wapenopslag. “Het was een behoorlijk hoog risico. Alleen al de aanvliegroute en de geplande landing waren erg uitdagend.”

Kapitein buiten dienst Lennart (Vliegerkruis)

Nam als gezagvoerder van een Chinook-transporthelikopter, samen met special forces, de beslissing om een verdachte op te pakken. Ze hingen boven het gebied voor het geval er nog gewonden vervoerd moesten worden toen het verzoek kwam. “We hebben de kist aan de grond gezet in een enorme stofwolk. 2 mannen gingen naar buiten. Toen we zonder problemen weer opstegen, viel er een last van mijn schouders.”

Sergeant-majoor Gerard

Was loadmaster op een Chinook. De transporthelikopter kreeg het verzoek een verdachte aan te houden (Afghanistan, 2009). De helikopter moest op de achterwielen landen, op een smalle en gevaarlijke richel met de voorwielen nog in de lucht. Dit gebeurde op aanwijzing van Gerard en zijn collega. Bediende tijdens de actie ook 1 van de boordwapens. Op de terugweg bewaakte hij de gevangene. “Ik ben altijd trots geweest op wat we daar hebben gedaan.”

Sergeant buiten dienst Pauline (Ereteken voor Verdienste in goud)

Sergeant der 1e klasse Pauline pakte met 5 andere crewleden een verdacht persoon op in Afghanistan. Als gunner bediende ze een boordwapen van een Chinook-transporthelikopter. “De 3e gunner verliet de helikopter om met een andere collega de verdachte persoon op te pakken. Ik weet nog dat we als team euforisch waren.”

Minister Jeanine Hennis-Plasschaert reikte in Hilversum 4 verschillende dapperheidonderscheidingen uit voor acties in 2006, 2007 en 2009. Voor het eerst in de geschiedenis van de Koninklijke Luchtmacht kregen helikoptervliegers het Vliegerkruis. Hennis: “Stil staan bij inzet die geenszins vanzelfsprekend is, doet er toe. Deze personen maken ons trots. Geven ons hoop. Herinneren ons aan het belang van oude idealen als moed, trouw, opoffering en eensgezindheid. Hun daden, en het voorbeeld dat zij daarmee gegeven hebben, leven voort in ons collectieve geheugen, symboliseren de historie en weerbaarheid van de Nederlandse samenleving door de jaren en decennia heen.”

Groot persoonlijk risico

Een officier van de infanterie kreeg met de Bronzen Leeuw de hoogste onderscheiding. Die was voor zijn optreden in 2007 als commandant van een Operational Mentor and Liaison Team (OMLT). Dat team trainde en begeleidde Afghaanse militairen. Als commandant nam hij ‘herhaaldelijk bewust en weloverwogen’ grote persoonlijke risico’s en toonde hij professioneel leiderschap. Met zijn optreden wist hij de leden van het OMLT steeds weer te motiveren.

Hinderlaag

Sergeant der 1e klasse buiten dienst Paul en kapitein Bart ontvingen respectievelijk een Bronzen Kruis en een Kruis van Verdienste voor hun handelen tijdens een missie in 2006. Op 11 september reed het konvooi met onder andere beide militairen terug na een operatie in de provincie Uruzgan. Hierbij reed het voorste voertuig, met Afghaanse militairen, op een bermbom. Vervolgens werd de eenheid direct zwaar onder vuur genomen.

Tijdens het vuurgevecht redde Paul met gevaar voor eigen leven een Afghaanse vader met kind. Daarna ging hij terug naar de plek van de inslag en hielp hij de militair verpleegkundigen. Bart, medic bij het Korps Commandotroepen, rende naar voren en verzorgde de gewonden. Bart: “We zijn als groep voor al onze acties in Afghanistan onderscheiden met een Militaire Willems-Orde, maar deze persoonlijke onderscheiding is toch anders.”

Tijdens de uitreikingsceremonie brachten een Chinook-transporthelikopter en 2 Apache-gevechtshelikopters met een 'fly by' een eerbetoon aan de decorandi.

Tijdens de uitreikingsceremonie vlogen als eerbetoon een Chinook-transporthelikopter en 2 Apache-gevechtshelikopters over.

Helikopterbemanning

De complete bemanning van een Chinook-transporthelikopter werd onderscheiden voor een bijzonder, ongeplande actie in 2009. Na het droppen van een Nederlandse special forces-eenheid in onbekend, vijandelijk gebied bleef de helikopter hangen. Dit om te assisteren als er gewonden zouden vallen. Na een half uur, met nog slechts een restje brandstof, kwam het ongebruikelijke verzoek. Of de helikopterbemanning een vluchtende verdachte wilde aanhouden die uit een vermeende wapenopslag kwam.

Gevaarlijke richel

Er waren geen grondtroepen voorhanden en het helikopterteam besloot het er op te wagen. Het toestel landde op de achterwielen op een gevaarlijke richel. 2 loadmaster sprongen eruit en onder dekking van de boordschutters rekenden ze de man in. Gezagvoerder kapitein buiten dienst Lennard: “Je bent getraind en daar handel je naar, maar het was wel spannend. Toen we zonder problemen opstegen, viel er een last van mijn schouder.”

V.l.n.r. de 4 uitgereikte dapperheidsonderscheidingen: Vliegerkruis, Kruis van Verdienste, Bronzen Kruis en Bronzen Leeuw.

V.l.n.r. de 4 uitgereikte dapperheidsonderscheidingen: Vliegerkruis, Kruis van Verdienste, Bronzen Kruis en Bronzen Leeuw.

Onderscheidingen

De volgende dapperheidsonderscheidingen werden uitgereikt:

  • Bronzen Leeuw (1)
  • Bronzen Kruis (1)
  • Kruis van Verdienste (3)
  • Vliegerkruis (2):

Daarnaast ontvingen 2 militairen het Ereteken voor Verdienste.