Praktische voorbereiding thuis

Tijdens een uitzending kan het voorkomen dat Defensie contact met u wil opnemen. Daarvoor maken we gebruik van de contactgegevens die de militair heeft opgegeven:

‘Primaire relatie’: de persoon of personen (maximaal 2) die wij als eerste moeten waarschuwen.
‘Secundaire relatie’: overige relatie(s) met wie we contact kunnen opnemen als wij de eerste niet kunnen bereiken.

Het is belangrijk dat de militair samen met het thuisfront een goede afweging maakt wie hij/zij als primaire en secundaire relaties opgeeft. In bepaalde situaties kan hierover onduidelijkheid bestaan. Bijvoorbeeld als ouders gescheiden zijn of als de militair niet samenwoont met zijn of haar relatie. Het is dan ook belangrijk dat de militair aan zijn omgeving laat weten wie als primaire en secundaire relatie zijn opgegeven en wat dit betekent.

Als uw relatie ziek is, gewond raakt of zou komen te overlijden, neemt een bedrijfsmaatschappelijk werker van Defensie (zie Zorginstanties Defensie) contact op met de primaire relatie. Het is de taak van de primaire relatie om familie en vrienden te informeren. De maatschappelijk werker helpt u hierbij, als u dat wilt.

Bent u zelf die primaire relatie? En bent u lange tijd van huis of zijn uw gegevens, zoals uw mobiele telefoonnummer, veranderd? Geef dit dan alstublieft zo snel mogelijk door. Dit kan door telefonisch contact op te nemen met het situatiecentrum (zie Belangrijke telefoonnummers).

Het kan ook zijn dat u zelf contact wilt opnemen met Defensie. Bijvoorbeeld voor vragen of informatie over uw relatie. Of om een familiebericht door te geven (zie Bijzondere familieomstandigheden). In dat geval is het belangrijk dat u alle gegevens van uw relatie bij de hand heeft. Zorg er samen voor dat de volgende gegevens voor vertrek worden genoteerd: naam, rang, werknemersnummer, plaatsing en eenheid.

Tip: Maak samen een lijst van mensen en instanties die u wilt laten weten dat uw relatie wordt uitgezonden. Denk aan buren, familieleden en vrienden. Maar ook aan de huisarts, tandarts, school van uw kinderen, (sport)vereniging, kerkgenootschap, enzovoort.

Paspoorten

Militairen
Militairen die in het buitenland verblijven, hebben een geldig paspoort nodig. Strikt genomen geldt dat niet voor opvarenden van Nederlandse marineschepen. Maar we raden dat wel aan. Bijvoorbeeld voor als ze van boord gaan of eerder naar huis moeten. Ook kan het paspoort als legitimatiebewijs dienen bij bijvoorbeeld bankzaken of het huren van een auto. De aanschaf van een burgerpaspoort is voor eigen rekening.

Thuisfront
Wij adviseren u om zelf ook te zorgen voor een geldig paspoort. Dat voorkomt vertraging, mocht u in een noodgeval zelf moeten afreizen naar het land waar uw relatie verblijft. Is uw paspoort op dat moment niet meer geldig? Dan kan het nodig zijn dat u een nooddocument aanschaft. De extra kosten hiervan komen voor eigen rekening.

Wanneer is een paspoort nog geldig?
De regels daarvoor verschillen per land. Uw paspoort moet na aankomst nog 6 maanden geldig zijn, dan voldoet het meestal aan de eisen.

Let op: In sommige landen in het Midden Oosten is uw paspoort niet meer geldig zodra er een Israëlisch stempel in staat.

Financiële zaken

Het is belangrijk dat vóór het vertrek alle financiële zaken op orde zijn. Dat u (of iemand anders) gemachtigd bent voor bijvoorbeeld alle bankzaken. En dat u zaken die tijdens de uitzending kunnen gaan spelen alvast met elkaar bespreekt. Zoals het verlengen/oversluiten van een hypotheek of grote aankopen.

Zorg ervoor dat u op de hoogte bent van en toegang heeft tot:

alle bankrekeningen;
alle bankpasjes, creditcards en bijbehorende pincodes;
afgegeven machtigingen en incasso-opdrachten;
afgesloten verzekeringen (inclusief de polissen en contactgegevens van een eventuele tussenpersoon);
alle administratieve documenten;
testament en donorcodicil;
safeloketten of kluizen inclusief codes/sleutels;
trouwboekje of samenlevingscontract;
burgerservice- of sofinummer van uw relatie;
elektronische codes Belastingdienst.

Tip: Bekijk samen welke vaste lasten u automatisch kunt betalen. Dat is straks weer een zorg minder.

Verzekeringen

Verzekeringen worden afgesloten om de risico’s af te dekken die mensen in het dagelijks leven lopen. Denk aan schade die u onverhoopt veroorzaakt bij een ander, ziekte, verlies van uw spullen tijdens een vakantie of schade aan uw inboedel als gevolg van inbraak of brand. Maar ook het risico op invaliditeit en overlijden kunt u verzekeren. Soms is het afsluiten van een verzekering zelfs verplicht. Zoals een ziektekostenverzekering en wettelijke aansprakelijkheidsverzekeringen. Voor militairen is dat natuurlijk niet anders. In het normale dagelijkse leven lopen zij dezelfde risico’s als iedere andere Nederlander.

Rechtspositie
De rechtspositie is anders als een militair bezig is met het uitoefenen van zijn of haar beroep. En zeker als dat gebeurt tijdens een uitzending. Met de risico’s die militairen in die situatie lopen, wordt ook rekening gehouden in de rechtspositie van de militair. En dan in het bijzonder in de ‘Kaderwet militaire pensioenen’. Op grond van deze wet heeft de militair bij invaliditeit aanspraak op een militair invaliditeitspensioen (tot 100% van het salaris), een bijzondere invaliditeitsverhoging (tot 40% van het salaris), vergoeding van zorg- en ziektekosten, hulpmiddelen, aanpassing van de woning en de auto, etc. Zou de militair komen te overlijden tijdens een missie, dan hebben de nabestaanden recht op een bijzonder nabestaandenpensioen. Voor de partner bedraagt dit pensioen 70% van het salaris. Voor een kind is dit 14%, tot aan zijn of haar 21e verjaardag. Let er wel op dat uw partnerschap is vastgelegd. Defensie verzorgt in dat geval de repatriëring (het laten terugkeren naar Nederland) van het stoffelijk overschot van de militair en vergoedt ook de kosten van de uitvaart. Bij invaliditeit of overlijden worden de militair en zijn familie ondersteund en begeleid door Defensie.

Aanvullende verzekeringen
Nu Defensie financiële zorg, ondersteuning en begeleiding biedt, moeten u en uw relatie goed bekijken of het nodig is om aanvullende verzekeringen af te sluiten. Afhankelijk van uw persoonlijke omstandigheden kan dat zinvol zijn. Bijvoorbeeld als uw relatie waardevolle spullen meeneemt naar het inzetgebied. In dat geval kunt u overwegen om een reisverzekering af te sluiten. Als u een auto heeft gekocht en daarvoor een lening heeft gesloten, dan zou u een levensverzekering kunnen afsluiten. Daarmee kan worden voorkomen dat in geval van overlijden de nabestaanden met een schuld worden geconfronteerd.

Waar moet u als relatie van een militair op letten bij het afsluiten van een verzekering? In de eerste plaats moet u zich - net als iedereen - afvragen of u een verzekering nodig hebt. Dat geldt niet alleen in de situatie dat uw relatie wordt uitgezonden, maar ook in het ‘normale leven’. Heeft u inderdaad een verzekering nodig, let dan goed op of er geen beperkingen zijn voor militairen. Als u bijvoorbeeld een verzekering afsluit voor blijvende invaliditeit of overlijden, moet u goed controleren of de verzekeraar geen ‘molestclausule’ of andere uitsluitingclausules hanteert. Met molest bedoelen verzekeraars onder meer een gewapend conflict, burgeroorlog of terrorisme. Een Nederlandse schadeverzekeraar mag molest namelijk niet verzekeren. Ook kan er onderscheid worden gemaakt naar het soort vredesoperatie. Waardoor er bijvoorbeeld wel dekking is bij operaties voor vredeshandhaving, maar niet bij operaties die vrede moeten afdwingen. Het is dus afhankelijk van de voorwaarden van de verzekeraar of er wel of geen dekking wordt geboden. Controleer daarom eerst de voorwaarden voordat u een verzekering afsluit. Zodat u niet, in geval van overlijden of invaliditeit, aanspraak denkt te maken op een uitkering, terwijl de verzekeraar niet uitkeert omdat er sprake zou zijn van molest (of een andere uitsluitinggrond).

Er zijn aanvullende verzekeringen die zich specifiek op militairen richten. Als u een dergelijke verzekering heeft afgesloten dan is het raadzaam om voorafgaand aan de uitzending na te gaan of deze verzekering daadwerkelijk dekking biedt. Bij twijfel is het aan te raden een schriftelijke reactie van uw verzekeraar te vragen. Dit voorkomt discussie achteraf.

Levensverzekering gekoppeld aan de hypotheek
Vanwege het gebruik van de eerdergenoemde molest- en uitsluitingclausules, heeft Defensie afspraken gemaakt met het Verbond van Verzekeraars voor verzekeringen die militairen zelf hebben afgesloten. Dat betekent dat een levensverzekering die is verbonden aan de hypotheek van de militair, wel tot uitkering komt als de militair als gevolg van gevechtshandelingen tijdens een vredes- of humanitaire operatie zou komen te overlijden. Er wordt dus geen molest- of uitsluitingclausule toegepast. Een overzicht van alle verzekeraars die zijn aangesloten bij het Verbond van Verzekeraars en onder deze afspraak vallen, vindt u op internet: www.verzekeraars.org onder "leden". Bij overige (levens)verzekeringen wordt aangeraden contact op te nemen met de verzekeringsmaatschappij over de toepassing van molest- of uitsluitingclausules.

Reisverzekering
Zoals aangegeven kunt u met een reisverzekering het risico afdekken op verlies of beschadiging van eventuele waardevolle spullen die uw relatie meeneemt. Een reisverzekering kan ook van pas komen als uw relatie eerder terugkeert naar Nederland dan gepland. Als repatriëren noodzakelijk is vanwege dringende familieomstandigheden in de eerste of tweede graad (partner, kinderen, ouders, broers en zussen), dan worden de kosten door Defensie vergoed. Maar u kunt zelf, als u dat nodig vindt, een reisverzekering afsluiten voor eventuele repatriëring ten behoeve van andere familieleden. Vraag goed na bij uw verzekeringsmaatschappij of deze kosten inderdaad gedekt worden. Overigens bepaalt uw relatie niet zelf of en wanneer hij of zij terugkeert naar Nederland: dat is en blijft een beslissing van de commandant. Meer hierover leest u bij Bijzondere familieomstandigheden.
Als een militair tijdens een uitzending zo ernstig ziek of gewond zou raken dat hij of zij niet naar Nederland kan worden vervoerd, dan kan de minister - afhankelijk van de veiligheidssituatie ter plekke - aan maximaal 2 personen toestemming verlenen om op kosten van het rijk te reizen naar de plaats waar de militair wordt verpleegd. Hiervoor hoeft u dus géén verzekering af te sluiten. Wel adviseren wij u om een goede reis- en ongevallenverzekering af te sluiten als u uw relatie tijdens zijn of haar verlof in het buitenland wilt bezoeken.

Voorbereiden op noodgevallen

Er kan tijdens een uitzending altijd iets gebeuren. Dat kan met de uitzending te maken hebben, maar dat hoeft niet. Net als thuis kan er sprake zijn van een verkeersongeval, een ernstige ziekte of zelfs overlijden. Op zo’n moment is het goed als het thuisfront precies weet wat de wensen van de militair zijn en wat er geregeld moet worden. Bij het overlijden van een militair is de ‘Handleiding nabestaanden’ van grote waarde.

De militairen ontvangen de Handleiding nabestaanden tijdens de voorbereiding voor een uitzending. De Handleiding bestaat uit een vragenlijst die uw relatie - eventueel samen met u - moet invullen. Voor sommigen kan dat confronterend zijn. Van anderen horen we dat zij het juist prettig vonden om de onderwerpen die in de handleiding aan de orde komen, samen te bespreken. Sommige militairen kiezen ervoor om de handleiding zelf in te vullen en (in een gesloten envelop) achter te laten. Dat kan natuurlijk ook. Van mensen die ooit hun relatie tijdens een uitzending hebben verloren, weten we dat ze veel steun hadden aan de handleiding.

Organiseren van ‘hulptroepen’

In de praktijk blijkt dat het thuisfront tijdens een uitzending vaak wat extra steun kan gebruiken. Het is goed om daar vooraf samen over na te denken. Op wie kunt u straks een beroep doen? U kunt denken aan praktische hulp in en om het huis, waarbij anderen taken overnemen van uw relatie die in het buitenland zit. Of aan morele steun: bij wie kunt u straks uw hart luchten of met wie gaat u iets leuks ondernemen?

Het vertrek van een militair uit een gezin met kinderen heeft grote impact. De achterblijvende ouder staat er in feite alleen voor. Bij de opvoeding, ziekte, (school-)problemen, huishouden, financiën en allerlei andere praktische zaken. Juist tijdens een uitzending vragen kinderen vaak meer aandacht, terwijl u als ouders de opvoeding en begeleiding niet dagelijks kunt bespreken. Als u lastige beslissingen moet nemen die u niet direct met uw partner kunt overleggen, is het soms prettig als u in uw omgeving iemand heeft die met u meedenkt.

“Wij hebben de afspraak: over beslissingen over de kinderen die ik neem als hij weg is, gaan we niet meer in discussie als hij weer thuis is.”

Door vooraf ‘hulptroepen’ te regelen kunt u straks makkelijker en sneller een beroep op hen doen.

“Wat ik als positief heb ervaren van de uitzending is dat ik heel handig ben geworden. Je wilt ook niet alles aan de buurman vragen. En ik heb gemerkt dat ik veel aan kan.”