- ...
- Over de NLDA
- Onderdelen
- Koninklijk Instituut voor de Marine
Historie KIM
Sinds het collegejaar 2005-2006 maken zowel het Koninklijk Instituut voor de Marine (KIM) als de Koninklijke Militaire Academie (KMA) deel uit van de Nederlandse Defensie Academie (NLDA). Met de oprichting van de NLDA is een nauwere samenwerking en daarmee een optimale kenniswisseling tussen alle krijgsmachtdelen gewaarborgd.
Gouden eeuw
De Nederlandse marine bestaat officieel sinds 1488. Tot lang daarna werd de vloot uitgerust door vijf admiraliteiten. De Amsterdamse admiraliteit noemde vanaf 1648 haar aspirant-officieren adelborsten. De opleiding tot marineofficier vond in die tijd uitsluitend plaats aan boord van de schepen. Pas in 1785 werd de Kweekschool voor de Zeevaart opgericht, het eerste volwaardige opleidingsinstituut.
Franse Tijd
Tijdens de Bataafse Republiek (1795-1806) werden de vijf admiraliteiten samengevoegd tot een Comité tot de zaken der marine. Ook de opleiding tot marineofficier werd verbeterd. In 1803 werd een instituut voor cadetten van de marine opgericht dat negen jaar zou bestaan.
Koninkrijk der Nederlanden
Na de val van Napoleon in 1813 en de vorming van het Koninkrijk der Nederlanden, maakte de marine een nieuwe start. Op 10 januari 1816 werd een Marine-Instituut voor de opleiding tot marine-officier gesticht. Deze nieuwe instelling maakte de nodige omzwervingen. Nadat de opleiding in Delft was begonnen, werd zij na twaalf jaar naar Medemblik verplaatst. Bij deze verhuizing voerde de marine een groot aantal verbeteringen in. Het internaatsysteem werd opgezet en het instituut gold voortaan als enige opleidingsmogelijkheid voor marineofficieren. De tijd dat adelborsten een opleiding aan boord van de schepen kregen was hiermee voorgoed afgesloten. Op 28 augustus 1829 werd in de grote kerk van Medemblik de opening van het instituut gevierd. Sindsdien geldt deze dag als officiële oprichtingsdatum voor het KIM. Toch zou de opleiding maar kort in Medemblik gevestigd blijven. Uit bezuinigoverwegingen werd in 1850 besloten het KIM met de Koninklijke Militaire Academie te Breda samen te voegen tot Koninklijke Academie voor de Zee- en Landmagt.
Vestiging en uitbreiding
De fusie van het KIM en KMA was toentertijd geen lang leven beschoren. Het gemis aan de praktijk en voeling met de vloot leidden tot het Koninklijk Besluit van 26 juli 1854, dat de aanname van adelborsten voor Breda beëindigde en de opleiding weer naar het Noorden van het Land verplaatste. Den Helder was als belangrijkste oorlogshaven voor de marine de voor de hand liggende vestigingsplaats. In het begin was het zich behelpen met de minimale middelen. Tot het moment dat de eerste leerzalen op het terrein van de Rijkswerf in gebruik kwamen, gaven de instructeurs les in de grote zaal van het directiegebouw (het Paleis). Op 25 april 1857 werd in een houten gebouwtje (het Zaaltje) de officiële heroprichting van het Koninklijk Instituut voor de marine gevierd. De eerste steenlegging van het hoofdgebouw door de minister van marine, L. C. Brocx vond plaats op 20 mei 1869. Het aantal aspirant-officieren groeide gestaag. In 1854 traden 25 adelborsten op het KIM aan. Onder de oorlogsdreiging van Nazi-Duitsland en Japan was dit aantal in 1939 gegroeid tot 98.
Tweede Wereldoorlog
Toen Duitsland op 10 mei 1940 Nederland overviel konden vele adelborsten naar Engeland ontkomen. Zij zetten hun opleiding voort in het Enys House, een landgoed in Cornwall. Tevens werd een opleidingsinstituut opgericht in Soerabaja, dat tot de val van Nederlands-Indie in maart 1942 heeft dienst gedaan.
Nieuwe start in 1946
Na de bevrijding van Nederland werd met frisse moed de opleiding van marineofficieren in Den Helder hervat. De eerste lichting uit 1946 telde 118 adelborsten. De voorzieningen werden verbeterd. In 1949 opende een apart onderwijsgebouw zijn poorten, genaamd Klooster. Tot 1974 waren de adelborsten voornamelijk in een wachtschip gelegerd, welke voor het hoofdgebouw lag afgemeerd. De ingebruikneming van het legeringsgebouw Neptunus maakte een eind aan deze traditie. Tenslotte werd in 1989 het Enys House geopend. Dit nieuwe schoolgebouw is uitgerust met collegezalen die voorzien zijn van de modernste audiovisuele middelen. Ook na het einde van de Koude Oorlog worden nog steeds grote aantallen marineofficieren op het KIM opgeleid. Jaarlijks worden ongeveer 120 jongstejaars adelborsten aangenomen.
Bron foto's: Boekje Ach ja, het KIM. Uitgeverij Ceharo, Den Helder, 2004
Sociale Media