- ...
- Geschiedenis
- Tijdbalk
- 1814-1914 Nederlands-Indië
Aanvang Atjeh-oorlog (26 maart 1873)

Bij het traktaat van Londen van 1824 heeft Nederland zich verplicht om de onafhankelijkheid van het sultanaat van Atjeh te eerbiedigen. In 1871 krijgt Nederland echter van Groot-Brittannië de vrije hand om op te treden tegen Atjeh. Het Nederlandse gezag over het gebied is ernstig in het geding. Overvallen van zeerovers en ruzies over havenrechten schaadden de veilige doorvaart van buitenlandse handelsschepen door de Straat van Malakka.
Het ouderwetse idee met de verovering van de kraton (paleis) van de sultan het gebied te kunnen onderwerpen, blijkt voor Atjeh niet op te gaan. Daarom wordt een groot beslag gelegd op de oorlogsschepen voor het vervoer van landingstroepen, waaronder een detachement mariniers onder bevel van kapitein Floris A. van Braam Houckgeest. In 1873 vinden 2 grootschalige landingen plaats.
De eerste mislukt jammerlijk. Slechts 9 dagen hebben de koloniale troepen zich in Atjeh kunnen handhaven. De troepen hebben te kampen met zware gewapende tegenstand en de militairen zijn onvoldoende voorbereid aan hun taak begonnen. Op de zesde dag van de veldtocht sneuvelt de commanderend officier, generaal-majoor J.H.R. Köhler.
De tweede landing leidt tot de verovering van de kraton maar niet tot de volledige onderwerping van gehele gebied. Ook na annexatie van Atjeh in 1874 gaat de strijd verder.
Naast het assisteren bij de landingen en het overbrengen van voedsel en drinkwater voor de eigen troepen, worden in de strijd tegen Atjeh tientallen marineschepen langdurig ingezet voor een volledige blokkade van de kust. Zo hoopt het Nederlandse bestuur:
- de landingsdivisies ook vanaf zee te kunnen ondersteunen;
- de in- en uitvoer van goederen en wapens te kunnen controleren;
- de aan Atjeh onderhorige staatjes tot onderwerping te dwingen.
In 1893 gaat deze blokkade over in een scheepvaartregeling, waardoor een vrije vaart onder beperkende voorwaarden mogelijk wordt.
«vorige gebeurtenis - volgende gebeurtenis»
Sociale Media