OUP - Libië

24 maart 2011

Nederland nam van 30 maart tot en met 31 oktober 2011 deel aan de NAVO-operatie Unified Protector in Libië. De missie richtte zich op het beschermen van de bevolking, het toezicht houden op de naleving van het wapenembargo en het handhaven van de no-fly zone boven het land.

Er namen totaal ruim 500 Nederlandse militairen deel aan Unified Protector. Naast 6 F-16's en een mijnenjager, bemanden zij AWACS-radarvliegtuigen en verschillende hoofdlwartieren van de NAVO. Een KDC-10 van de luchtmacht werd ingezet tot 4 april. Het tankvliegtuig voorzag zowel de Nederlandse F-16’s als buitenlandse toestellen in de lucht van brandstof.

Mijnenjager

De inzet van een mijnenjager bestond uit het handhaven van het wapenembargo door verdachte schepen te identificeren, te volgen en zo nodig aan te houden. Daarnaast hielp het schip mee bij het ruimen van mijnen zodat humanitaire zeetransporten konden doorgaan. De maritieme operaties werden uitgevoerd voor de kust van Libië vanuit het centrale deel van de Middellandse Zee. Hr. Ms. Haarlem en Hr. Ms. Vlaardingen werden respectievelijk voor deze taak ingezet.

Jachtvliegtuigen

6 F-16’s waarvan 2 als reserve, bewaakten het Libische luchtruim, vergaarden inlichtingen en hielden toezicht op het vliegverkeer richting Libië. Zij deden dit vanaf de vliegbasis Decimomannu op het Italiaanse eiland Sardinië. De jachtvliegtuigen werden niet ingezet voor het bestrijden van gronddoelen of doelen op zee.

Achtergrond

Het kabinetsbesluit om met militaire middelen deel te nemen aan het handhaven van het wapenembargo voor Libië vond plaats op 22 maart 2011, een dag later gesteund door een Kamermeerderheid. Op 30 maart, na de NAVO-beslissing om alle operaties onder haar commando uit te voeren, besloot het kabinet de taken uit te breiden met het bewaken van de no-fly zone. Op 1 mei maakte de regering in een brief aan de Kamer bekend dat, naast het controleren van het wapenembargo, de mijnenjager zou bijdragen aan het ruimen van mijnen.

Val Khadaffi

Het kabinet besloot op 21 september de deelname aan Unified Protector met 3 maanden te verlengen. Hoewel het regime van Khadaffi op dat moment politiek gezien niet meer bestond, was de veiligheidssituatie nog niet stabiel genoeg. Na de val van de laatste Khadaffi-bolwerken Bani Walid en Sirte viel de dreiging voor de burgerbevolking weg; de NAVO besloot op 28 oktober operatie Unified Protector op 31 oktober te beëindigen. Een nationale overgangsraad moet het gezag en de stabiliteit herstellen.

Nederland droeg met de missie bij aan de uitvoering van resolutie 1973 van de VN-Veiligheidsraad.