Weekoverzicht Defensie-operaties

24 januari 2012, 16.00 uur

Het militaire beveiligingsteam aan boord van het schip Flintstone heeft een piratenaanval afgeslagen. Een overzicht van Defensie-operaties van 16 tot en met 22 januari.

De zeerovers naderden het schip van exploitant Tideway vorige week dinsdag in de Arabische Zee met een dhow. Deze verdachte vissersboot werd snel opgemerkt waarna de mariniers deze in de gaten hielden. De Flintstone-bemanning verschanste zich in de veilige scheepsruimte terwijl vanaf de dhow een skiff te water werd gelaten, die met hoge snelheid op het Nederlandse zeetransport afkwam. De mariniers waarschuwden met lichtkogels om de 6 piraten in hun snelle bootje te stoppen. Tevergeefs. Even later werd een zogenoemde rocket propelled grenade (RPG) op het schip gericht. Deze dreiging bracht de mariniers van het Vessel Protection Detachment ertoe gericht te vuren en de aanval af te slaan. De skiff keerde terug naar het moederschip. Het valt niet uit te sluiten dat er onder de piraten slachtoffers zijn gevallen. De Flintstone is doorgevaren en maakt zich nu op voor passage door het Suezkanaal.

De Athena en Oceanus van de Nederlandse firma Van Oord zijn donderdag in de haven van het Keniaanse Mombassa gearriveerd met een militair beveiligingsteam aan boord. Beide transportschepen kwamen van Malta. De mariniers zijn inmiddels terug in Nederland.

Afghanistan
Een nieuwe lichting van de Air Task Force (ATF) is vorige week maandag in het Afghaanse Mazar-e-Sharif aan de slag gegaan. Luitenant-kolonel Geert Ariëns nam het bevel over van ranggenoot Leo van Bruggen. Het vertrekkende detachement, dat in oktober verhuisde van Kandahar Airfield naar Mazar-e-Sharif vloog de afgelopen 4,5 maand ruim 350 missies in 750 vlieguren. F-16-jachtvliegtuigen sporen onder meer geïmproviseerde explosieven op met behulp van het RecceLite-fotoverkenningssysteem en ondersteunen de ISAF-grondtroepen.

In Kunduz is het student tracking system overgedragen aan de commandant van het Duitse politieopleidingscentrum. Met de implementatie van het systeem zijn Afghaanse agenten, na afronding van hun opleiding, te volgen. Het systeem is ooit ontwikkeld voor gebruik op het opleidingscentrum van de Koninklijke Marechaussee in Nederland. Voor toepassing in Afghanistan is het aangepast aan de wensen van de Police Training Group en de situatie in Kunduz.

Vanwege slechte weersomstandigheden heeft de tweede groep militairen op verlof enige vertraging opgelopen.

Raketaanval
Het Zuid-Afghaanse Kandahar Airfield is afgelopen week doel geweest van een raketaanval. Er vielen aan Nederlandse zijde geen slachtoffers en er raakte geen materieel beschadigd.

Operaties binnen Nederland:

Dijkcontrole Groningen
Een F-16 heeft vorige week maandag met infrarood de dijken en kades verkend langs het Eemskanaal en het Winschoterdiep in Groningen. Dit gebeurde op verzoek van de veiligheidsregio Groningen, die ook eerder dit jaar een beroep deed op de luchtmacht. Het jachtvliegtuig maakt met het RecceLite-systeem kwalitatief hoogwaardige beelden waarmee de situatie valt te vergelijken met die van 2 weken eerder. Toen maakte een F-16 van Vliegbasis Volkel eveneens een fotovlucht boven het Eemskanaal. Het water stond hoog en omwonenden werden geëvacueerd. Echter door de weersomstandigheden moest de F-16 op andere hoogte vliegen in vergelijking met de vorige opnames, waardoor het niet mogelijk was een juiste analyse te maken.

Duikteam Noord-Holland
Zaterdagmiddag is het voor hulpverlening paraat staande marine duikteam ingezet op verzoek van de politie Noord-Holland Noord. Die vermoedde dat er een auto in het kanaal langs de A9 zou liggen vanwege wielsporen in het gras en plat gedrukt riet langs het water. Binnen 20 minuten was het duikteam vanuit Den Helder ter plaatse en vond een auto in het water, te beschadigd om die binnenin te onderzoeken. Met hulp van de duikers haalde de politie het voertuig uit het kanaal. Er is geen slachtoffer aangetroffen.

Drugsvangst Caribisch Gebied
Een patrouille van de Kustwacht Caribisch Gebied leidde afgelopen week tot een drugsvangst van 40 kilo marihuana. De contrabande lag aan boord van een speedboot in Simpson Bay in Sint-Maarten. Het vaartuig en de drugs zijn voor nader onderzoek door de kustwacht overgedragen aan de politie van Sint-Maarten.

Reddingshelikopters
Met een reddingshelikopter heeft Defensie woensdag een vermiste 69-jarige man op Schiermonnikoog gevonden. De brandweer deed een beroep op het toestel nadat een eigen zoekactie niets opleverde. De bemanning zocht, na vertrek vanaf Vliegbasis Leeuwarden, met nachtkijkers en een groot zoeklicht. De man werd midden op het eiland aangetroffen met een lage lichaamstemperatuur, is meegenomen en overgedragen aan de civiele ambulancedienst.

Explosievenruimers
De Explosieven Opruimingsdienst Defensie (EOD) heeft afgelopen week bij Geertruidenberg handgranaten onschadelijk gemaakt. Verder zijn er spullen gevonden waar explosieven van zijn te maken. De EOD kwam afgelopen week ruim 30 keer in actie. In een paar gevallen ging het om het identificeren en ruimen van een onbekend pakket. De overige meldingen betroffen gevonden explosieven uit de Tweede Wereldoorlog. De mijnenjagers van de marine voeren 2 keer uit om explosieven onschadelijk te maken.

Missiegebied Uitgelicht: Defensie Duikgroep

In geval van een scheepsramp voor de Nederlandse kust, zoals het cruiseschip Costa Concordia bij Italië, komt de Defensie Duikgroep (DDG) als eerste in actie voor zoek- en reddingswerk. Kapitein-luitenant-ter-zee Bart Visser, commandant van de duikeenheid: “Ons salvageteam, zeg maar de genisten van de zee, kan onder water lassen, snijden en branden. Het team is ook gespecialiseerd in search-and-rescue op zee, een dienst die we de kustwacht leveren.”

Een belangrijk deel van het uitgebreide takenpakket van de DDG bestaat uit ondersteuning van de civiele autoriteiten. Visser: “Wij hebben 24 uur per dag een duikteam beschikbaar voor de veiligheidsregio. Binnen 48 uur moeten wij in staat zijn een team van 64 man te leveren, inclusief vaar- en voertuigen en geavanceerde apparatuur zoals de op afstand bestuurbare onderwaterrobot Remus en de akoestische camera Navigator. Wij zijn ook verantwoordelijk voor de havenbewaking, met name voor dreiging vanuit het water. Allemaal in het belang van de nationale veiligheid, want als een wereldhaven stilvalt door terroristische dreiging heeft dat enorme economische consequenties.”

Pre-bombcheck
Om hun vaardigheden op peil te houden, oefenen duikers 4 keer per jaar. De eerste keer in 2012 is komende week in Rotterdam. De verschillende specialisaties komen aan bod, waaronder de pre-bombcheck. Visser: “Die voeren we zeker 1 keer maand in het echt uit, bijvoorbeeld bij een bezoek van een buitenlands marineschip of bij een schip met een gevoelige lading. Dit doen we ook bij evenementen in waterrijk gebied zoals bij het jaarlijkse concert op de Amstel.”

Slecht zicht
Bij het meeste werk onder water wordt de inzet van duikers gecombineerd met die van specialistische apparatuur. “De Remus kan snel een groot gebied in kaart brengen. Als we op die beelden iets zien, kan een duiker gericht zoeken. Omdat je in Nederland op veel plekken weinig ziet onder water, gebruiken we daar de Navigator. Deze sensor is aan de Remus en GPS te koppelen. Vervolgens valt een beeld te projecteren in de helm van de duiker, zodat die gericht ergens heen kan zwemmen”, legt Visser uit. “Op die manier hebben we bijvoorbeeld eind vorig jaar voor justitie een wapen opgedoken in een rivier. Door de sterke stroming viel slechts rond de tijwisseling een kwartier te duiken. De Remus kan tegen de stroom in en vond het wapen. Een duiker is er vervolgens met een Navigator heen gegaan. Dat was op de oude manier van aftasten nooit binnen een kwartier gelukt.”

Steekwapen
De DDG levert tegenwoordig vrijwel permanent bijstand aan het Korps Landelijke Politiediensten. Zo zoeken duikers nu naar een steekwapen bij Tiel en naar een vermist persoon bij Amsterdam. Naast de vele werkzaamheden voor de civiele overheid, heeft de DDG ook verschillende militaire taken zoals mijnenbestrijding, ondersteuning en onderhoud van marineschepen en militaire duikopdrachten tot een diepte van 80 meter.