]> Geschiedenis | Ministerie van Defensie

Ministerie van Defensie. Ga naar hoofdmenu / submenu / content / zoekveld.

  1. ...
  2. Operationeel
  3. Schepen
  4. Hr. Ms. Zuiderkruis

Geschiedenis

Kiel gelegd 16 juli 1973. Te water gelaten 15 oktober 1974. In dienst gesteld 27 juni 1975.

Voorgangers

ZKRS GSS 2
  • 1658 - 1659  Schip, Admiraliteit van Amsterdam
  • 1923 - 1945  Opnemings- en kabelschip, Gouvernementsmarine
  • 1963 - 1968  Logementsschip, ex-Cranston Victory, Koninklijke Marine
ZKRS opneming kabelschip 1924-1950ZKRS opneming kabelschip 1924-1950

Hr. Ms. Zuiderkruis is het vierde schip dat deze naam voert. De 2 voorgangers waren hulpschepen en met de huidige Zuiderkruis is deze traditie voortgezet.

De tweede Zuiderkruis werd op 20 januari 1923 op stapel gezet bij de toenmalige Nederlandse Scheepsbouwmaatschappij N.V. te Amsterdam. Het schip was bestemd voor de Nederlands-Indische Gouvernementsmarine en kon als hulpschip van de Koninklijke Marine fungeren. Als zodanig kon het schip van bewapening worden voorzien en een drijfvliegtuig aan boord nemen. 

Op 5 mei 1924 kwam het schip aan in Soerabaja waar het gereed gemaakt werd voor haar taak als kabelschip en hulpopnemingsvaartuig. In 1938 waren de omstandigheden drastisch gewijzigd en werd de Zuiderkruis verbouwd tot benzinetransport- en voorraadschip van het Nederlandse Eskader in Oost-Indië. Hr. Ms. Zuiderkruis werd uitgerust met grote koelkamers voor vlees, groente en fruit; op het achterdek kwamen 2 tanks voor vliegtuigbenzine, zodat het schip ook als moederschip voor watervliegtuigen en vliegboten kon fungeren. 

Omstreeks de val van Nederlands-Indië week Hr. Ms. Zuiderkruis uit naar Colombo, alwaar zij gedurende de oorlog als voorraadschip haar taak vervulde. Na de oorlog werd zij wederom verbouwd, nu tot hulpopnemer. In deze vorm heeft zij dienst gedaan tot eind 1949, waarna zij werd overgedragen aan de Indonesische marine.

Logementsschip Zuiderkruis, 1963-1968

De derde Zuiderkruis werd tijdens de oorlog als Victory-schip in 1944 in de Verenigde Staten gebouwd. Tijdens de oorlog voer het als troepentransportschip. Na de oorlog kocht de regering onder andere de Zuiderkruis en gebruikte haar voor het troepenvervoer van en naar Indië. Tijdens de Nieuw-Guinea Crisis vervulde het schip dezelfde rol. In december 1962 werd de Zuiderkruis overgenomen door de Koninklijke Marine en als logementsschip in Den Helder in dienst gesteld. In 1968 werd Hr. Ms. Zuiderkruis uit dienst gesteld.

Op 3 oktober 1972 werd door de Koninklijke Marine opdracht gegeven aan Verolme Verenigde Scheepswerven voor de bouw van de huidige Hr. Ms. Zuiderkruis. Het werd het tweede bevoorradingsschip voor de marine na Hr. Ms. Poolster en werd op 15 oktober 1974 gedoopt en te water gelaten. 

Het schip is ingericht voor het op zee afgeven van dieselolie, vliegtuigbrandstof, munitie en goederen. Speciaal voor dat laatste is de tuigage uitgerust met automatische ramspaninstallaties. Verder kan het schip 2 helikopters meenemen, die kunnen worden ingezet als transportmiddel, voor opsporings- en reddingsoperaties en als wapendragers bij onderzeebootbestrijdingsacties.


Sociale Media