Noordzee

Deze pagina geeft een overzicht van de Nederlandse lijnen en gebieden in de Noordzee die een relatie hebben met het Zeerechtverdrag.

De toelichtingen zijn slechts indicatief. Zie voor details de betreffende bron. Zie voor een toelichting op het geodetisch datum de pagina over horizontale coördinatenstelsels.

Normale basislijnen

Figuur 1: Nederlandse zonegrenzen

De samenstelling van de basislijn met normale basislijnen uit diverse Nederlandse zeekaarten gebeurt volgens Figuur 1. Achter het nummer van de zeekaart staat het uitgavejaar van de editie.

Rechte basislijnen

Figuur 2: relevante claims en verdragen in de Eemsmonding

Nederland heeft in 1985 rechte basislijnen vastgesteld in de Wet grenzen Nederlandse territoriale zee, zie Figuur 1. De rechte basislijnen zijn daarin gegeven in het geodetisch datum ED50. Het baken op de Boschplaat, punt P, bestaat niet meer, zie Bericht aan Zeevarenden (BaZ) 652 uit 1985. Als praktische oplossing vervangt de Dienst der Hydrografie dit punt door het reddinghuisje op Rottumerplaat. Deze keuze zorgt voor een landwaartse verschuiving van de basislijn van zo’n 350 meter, en heeft geen effect op de ligging van de buitengrenzen van zones. Zie voor een illustratie hiervan Figuur 2.

Zones

Het Koninkrijk der Nederlanden heeft in 1985 de breedte van de territoriale zee vastgesteld op 12M, in plaats van 3M. Voor de Noordzee is dit gebeurd via de Wet grenzen Nederlandse territoriale zee. Tussen de 12 en de 24M heeft het Koninkrijk der Nederlanden een aansluitende zone (AZ) ingesteld in 2005, met de Rijkswet instelling aansluitende zone. De grenzen hiervan liggen vast in het Besluit grenzen aansluitende zone uit 2006.

Nederland heeft een exclusieve economische zone (EEZ) ingesteld via de Rijkswet instelling exclusieve economische zone uit 1999. De omvang van de EEZ is vastgesteld in het Besluit grenzen Nederlandse exclusieve economische zone uit 2000. De Mijnbouwwet uit 2002 definieert het Nederlands continentaal plat (NCP) als het gedeelte van de zeebodem dat zich niet onder de territoriale zee bevindt. Het NCP is verdeeld in genummerde blokken die gebruikt worden voor concessieverlening. De verdeling van de blokken is uitgedrukt in het geodetisch datum ED50.

Gebieden binnen de territoriale zee

Het Europese gemeenschappelijke visserijbeleid wordt telkens voor 10 jaar vastgelegd in de Verordening inzake de instandhouding en de duurzame exploitatie van de visbestanden in het kader van het gemeenschappelijk visserijbeleid. Binnen de kustwateren, gedefinieerd als de wateren tot 12M uit de kust, mogen lidstaten de vangsten beperken. Nederland staat toe dat Belgische, Deense en Duitse vissersvaartuigen vissen in de wateren tussen 3M en 12M uit de kust, dat Franse vissersvaartuigen vissen tussen 6M en 12M uit de kust, en dat Britse vissersvaartuigen vissen tussen Texel en de grens met Duitsland .

De Internationale Maritieme Organisatie (IMO) heeft het Waddengebied tussen Den Helder en de Eemsmonding in 2002 aangewezen als onderdeel van een Particularly Sensitive Sea Area (PSSA). Het betreft de PSSA Waddenzee langs de Nederlandse, Duitse en Deense kust. De buitengrens van het Nederlandse deel wordt gevormd door de 3M-lijn. De ligging van deze PSSA wordt weergegeven op de site van het Waddenzee-secretariaat.

De Waterwet uit 2009 stelt stroomgebieddistricten vast volgens de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW) tot op 1M vanaf de basislijn. Dit deel van de territoriale zee noemt de wet de kustwateren.

Vastgestelde maritieme grenzen met andere staten

De maritieme grens met België is vastgelegd in het Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden en het Koninkrijk België inzake de afbakening van de territoriale zee en het Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden en het Koninkrijk België inzake de afbakening van het continentaal plat, beide uit 1996. Deze verdragen zijn goedgekeurd per Rijkswet in 1998. De coördinaten zijn uitgedrukt in het geodetisch datum ED50.

De maritieme grens met het Verenigd Koninkrijk (VK) is oorspronkelijk vastgelegd in de Overeenkomst tussen het Koninkrijk der Nederlanden en het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland inzake de begrenzing van het tussen deze landen gelegen continentale plat onder de Noordzee uit 1965, en gewijzigd in 1971 en 2004. De coördinaten zijn uitgedrukt in het geodetisch datum ED50.

De maritieme grens met de Bondsrepubliek Duitsland (BRD) voor het continentaal plat is vastgelegd in het Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Bondsrepubliek Duitsland inzake de zijdelingse begrenzing van het continentale plat in de nabijheid van de kust uit 1964 en het Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Bondsrepubliek Duitsland inzake de zijdelingse begrenzing van het continentale plat onder de Noordzee uit 1971. De coördinaten in het eerste verdrag zijn uitgedrukt in het Potsdamer Datum (PD), en in het tweede verdrag in ED50. Er bestaat geen overeengekomen grens voor de territoriale zee tussen beide landen. De situatie is geschetst in Figuur 2.

Het Eems-Dollardverdrag en de aanvullende Overeenkomst

In het gebied waar de Nederlandse territoriale zee en interne wateren aan die van de Bondsrepubliek Duitsland grenzen bestaan een verdrag en een aanvullende overeenkomst daarbij. Het Eems-Dollardverdrag uit 1960 definieert twee zijwaartse grenzen die deels gebaseerd zijn op de 6-meter dieptelijnen LAT. De buitengrens van dit Verdrag ligt op 3M uit de kust, dat was toentertijd de buitengrens van de territoriale zee van beide landen. Het Verdrag noemt het op deze wijze omsloten gebied de Eemsmonding.

De Aanvullende Overeenkomst bij het Eems-Dollardverdrag uit 1962 definieert vaste zijwaartse en buitengrenzen, en een lijn tussen de zijwaartse grenzen die eindigt in punt c”. De Aanvullende Overeenkomst noemt dit gebied het Grensgebied, Deze Aanvullende Overeenkomst heeft slechts betrekking op opsporing en winning van aardolie en aardgas. De zijwaartse en buitengrenzen van het Verdrag en de Aanvullende Overeenkomst komen niet met elkaar overeen.

Figuur 3: Bijlage bij het Eems-Dollardverdrag

Het verdragsgebied bij inwerkingtreding is weergegeven in Figuur 3. De lijn en het gebied uit de Aanvullende Overeenkomst zijn weergegeven in Figuur 4. Deze beide figuren zijn de originele bijlages bij deze documenten. De kaarten zijn weergegeven in het Potsdamer Datum. De oorspronkelijke en huidige omvang van het verdragsgebied, en het gebied uit de Aanvullende Overeenkomst zijn ook weergegeven in Figuur 2.