- Marine
- Hydrografie
- Geodesie en Getijden
Zonegrenzen
Het Zeerechtverdrag van de Verenigde Naties uit 1982, of "United Nations Convention on the Law of the Sea (UNCLOS)", regelt de rechten die staten hebben op zee en de manier waarop buurstaten deze rechten begrenzen. Centraal in dit verdrag staat de basislijn, die het verloop van de kust definieert. Deze basislijn wordt afgeleid uit zeekaarten, met als gevolg dat hydrografische diensten wereldwijd een belangrijke rol zijn gaan spelen in de geografische uitwerking van dit verdrag voor specifieke gebieden. Deze werkzaamheden worden aangeduid als de technische aspecten, ter onderscheiding van de juridische aspecten. Deze technische aspecten staan beschreven in de vierde editie van publicatie S51 van de Internationale Hydrografische Organisatie (IHO), "A manual on technical aspects of the United Nations convention on the law of the sea". Appendix 2 bevat artikel 1-123 en Annex II van UNCLOS. Deze publicatie is samengesteld door de Adviesraad voor Zeerecht, of Advisory Board on the Law of the Sea (ABLOS) van de IHO en de International Association of Geodesy (IAG). Ten tijde van de publicatie van de vierde editie was ook de International Oceanographic Committee (IOC) hierin vertegenwoordigd. Alle genoemde IHO-publicaties zijn verkrijgbaar via de website van de International Hydrographic Organization (IHO).
De buitengrens van een claim is vaak een lijn op constante afstand van de basislijn, uitgedrukt in Nautische Mijl (M) gedefinieerd als 1852 meter. Deze definitie is beschikbaar in de vijfde editie van publicatie S32 van IHO "Hydrographic Dictionary', eveneens op de website van de International Hydrographic Organization (IHO), onder International Nautical Mile (indexnummer 2516). De Dienst der Hydrografie verzorgt de technische aspecten voor het Koninkrijk der Nederlanden. Dit bestaat uit de landen Nederland, Curaçao, Sint Maarten en Aruba. De meeste hieronder genoemde wetten en verdragen zijn te verkrijgen via de wettendatabase van de overheid.
De Nederlandse basislijn is een combinatie van normale basislijnen en rechte basislijnen. In tegenstelling tot de normale basislijnen, zijn de rechte basislijnen onveranderlijk en bij wet vastgesteld. De rechte basislijnen vormen de afsluiting van zeegaten, en daarmee de begrenzing tussen de territoriale zee en de binnenwateren.
De normale basislijnen worden gevormd door de nul meter dieptelijnen, zoals die worden afgebeeld op de meest recente grootschalige zeekaarten. Grootschalige kaarten zijn volgens de IHO "kaarten die een relatief klein gebied beschrijven", die dus "een relatief geringe verkleining hebben" (S32, indexnummer 4519). Zowel papieren als elektronische zeekaarten zijn officiële zeekaarten. Beide worden gebruikt voor de samenstelling van de basislijn. Om onduidelijkheden te voorkomen, geeft de Dienst der Hydrografie de nieuwe editie van de papieren zeekaart en de corresponderende update van de elektronische zeekaart (ENC) zoveel mogelijk tegelijkertijd uit. Voor de Nederlandse normale basislijnen worden papieren zeekaarten grootschaliger dan 1:150.000 gebruikt volgens de derde editie van IHO publicatie M4-B 'Chart specifications of the IHO' (artikel B-126). Voor de Nederlandse normale basislijnen worden ook ENC-s gebruikt in de Usage Bands "Approach", of "Harbour".
Diepten op zeekaarten worden gepubliceerd ten opzichte van een verticaal referentieniveau, of reductievlak, dat overeen komt met de laagste te verwachten waterstand. Zeekaarten van de Noordzee worden uitgegeven ten opzichte van het laagste astronomische getij (LAT). Zie voor meer informatie de pagina coördinatenstelsel verticaal. Gezien het beperkte getij in de Caribische zee is de definitie van het reductievlak daar minder kritisch.
Het VN Zeerechtverdrag schrijft voor, dat bij afwezigheid van een maritieme grens een staat zijn territoriale zee (TZ), exclusieve economische zone (EEZ) en continentaal plat (CP) niet verder mag claimen dan de equidistantielijn met een andere staat (respectievelijk artikelen 15, 74 en 83). De equidistantielijn is de lijn die alle punten verbindt die zich op gelijke afstand bevinden van de basislijn van beide staten. Zie voor een overzicht van lijnen en gebieden in de Noordzee die een relatie hebben met het Zeerechtverdrag en van belang zijn voor Nederland, op de pagina zonegrenzen Noordzee en voor lijnen en gebieden in de Caribische Zee die een relatie hebben met het Zeerechtverdrag, en van belang zijn voor Curaçao, Sint Maarten, Aruba of Nederland, de pagina zonegrenzen Caribische Zee. De lijnen en gebieden zijn in een aantal formaten te downloaden vanaf de pagina download.
Relevant nieuws en expertise is beschikbaar via de International Boundary Research Unit, University of Durham. Internationale verdragen en nationale maritieme claims staan beschreven op de Maritime Space website van de Verenigde Naties.
Sociale Media