- ...
- Cultureel
- Geschiedenis van de marine
- 's Lands macht, 's lands vloot (1500-1795)
Strijd ter zee
In de zeventiende eeuw was de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden betrokken bij tal van zeeslagen. Hoofddoel van de vlootacties was het openhouden van de handelsroutes over zee en de verdediging van het grondgebied van de Republiek.
Tot 1648 was Spanje de belangrijkste tegenstander. In 1607 werd succesvol opgetreden tegen de Spaanse hoofdmacht in de Baai van Gibraltar. Andere activiteiten van de vloot waren blokkades van de Vlaamse kust en begeleiding van de handelsvloot richting de Oostzee.
In de loop van de zeventiende eeuw wekte de maritieme expansie van de Republiek steeds meer afgunst op, vooral van de Engelsen. Toen Engeland in 1651 beperkende maatregelen tegen Nederlandse koopvaarders op Engelse havens afkondigden (Acte van Navigatie), liepen de spanningen hoog op.
Tijdens de Eerste Engelse Oorlog (1652-1654) waren de Engelse vlootoperaties er vooral op gericht de Nederlandse koopvaarders de vrije doorvaart te belemmeren. Een voorbeeld hiervan was de Slag bij Dungeness in december 1652, waarbij Maerten Harpertsz. Tromp het Kanaal wist open te houden.
In de Tweede Engelse Oorlog (1665-1667) vonden een vijftal grote acties plaats, voornamelijk onder de Engelse kust. In deze periode ondernam Michiel Adriaenszoon de Ruyter zijn vermaarde Tocht naar Chatham (1667).
De inzet van de Derde Engelse Oorlog (1672-1674) was de positie van Nederland als Europese mogendheid. Engeland, Frankrijk, Keulen en Munster bonden gezamenlijk de strijd aan. Tegenover de grote Brits-Franse overmacht op zee werd de Nederlandse vloot spoedig in de verdediging gedrongen. Dankzij zijn tactisch vernuft wist De Ruyter de vijand echter van de Hollandse kust af te houden.
Met de Vrede van Westminster (1674) kwam er een einde aan de handelsoorlogen tussen de rivaliserende zeemachten. Een nieuw tijdperk brak aan. Nadat stadhouder Willem III tot koning van Engeland was uitgeroepen, streden Engeland en de Republiek als bondgenoten tegen het ambitieuze Frankrijk.
Het toneel van de strijd verplaatste zich van de Noordzee en het Kanaal naar de Franse kust en de Middellandse Zee, waar werd geopereerd tegen vlooteskaders van Lodewijk XIV en de Barbarijse kapers. Aan het einde van de Spaanse Successieoorlog (1702-1713) kwam er een einde aan de wedloop.
Sociale Media