- ...
- Cultureel
- Luchtmachtgeschiedenis
- Periode 1953-1989
Op 'berenjacht' met de Starfighter
In de tijd van de Koude Oorlog onderscheppen jachtvliegers van de Koninklijke Luchtmacht regelmatig verdwaalde of echt nieuwsgierige Russische spionagevliegtuigen.
De eerste ontmoeting met een Russische Tupolev Tu-95 Bear vindt rond 1968 plaats ten noorden van Terschelling. Dit Russische toestel is meteen de aanleiding voor de uitdrukking ‘op berenjacht gaan' die vanaf dan bij de luchtmacht wordt gebruikt.
De ontmoeting met de Starfighter verloopt niet echt spannend. Zodra de Nederlandse vliegers het toestel naderen, maakt de Tupolev onmiddellijk rechtsomkeert. De Starfighters moeten wegens gebrek aan brandstof terugkeren naar Leeuwarden.
Nederland lijkt eind jaren 60 niet echt wakker te liggen van deze en de talloze daaropvolgende onderscheppingen van Russische toestellen. Defensieminister Den Toom wijst er in 1970 op dat ook de Russische vloot in de gaten wordt gehouden door NAVO-toestellen, net zoals de Russische luchtmacht dat doet met de marines van de NAVO.
In 1972 ontstaat er wel enige opwinding in de pers over een geslaagde onderschepping van een Russische Tupolev Tu-95-verkenningsbommenwerper door 2 F-104G Starfighters op 160 kilometer van Leeuwarden. De Nederlandse jachtvliegers begeleiden het Sovjet-toestel gedurende 45 kilometer in formatie, voordat zij wegens brandstofgebrek moeten afdraaien. Ondertussen komen de Nederlanders ogen tekort om alle spionageapparatuur te bekijken.
De laatst bekende ‘Russische’ onderschepping tijdens het tijdperk van de Koude Oorlog, dateert van mei 1987. Twee Bears zijn dan al verschillende ‘early warning area’s' van de NAVO gepasseerd en lijken op Nederland af te koersen. F-16-vliegers zijn er snel bij en een van hen zegt later: “Wat me echt verbaasde was de verschrikkelijke herrie die van de Bear afkomt (…). Mijn kist trilde helemaal. (...) kun je nagaan wat die bemanning urenlang in die herrie en die trilsituatie moet doorstaan. Je moet wel een goed Sovjet-burger zijn, wil je daar bij de luchtmacht gaan werken…”
Sociale Media