]> Kwestie Nieuw-Guinea | Ministerie van Defensie

Ministerie van Defensie. Ga naar hoofdmenu / submenu / content / zoekveld.

  1. ...
  2. Cultureel
  3. Luchtmachtgeschiedenis
  4. Periode 1953-1989

Kwestie Nieuw-Guinea

Hawker Hunter-vliegtuig in actie.Hawker Hunters werden tijden het conflict op Nieuw-Guinea naar dit gebied gedirigeerd. Van 1962 tot en met 1962 waren de toestellen gestationeerd op het eiland Biak. Op de foto een Hawker Hunter F Mk.4.Nederlands-Indië houdt met de soevereiniteitsoverdracht op 27 december 1949 op te bestaan om plaats te maken voor de republiek Indonesië. Er is echter één gebied waarover later zal worden beslist: het Nederlandse deel van het eiland Nieuw-Guinea.

De Indonesische regering vindt dat het gebied bij de nieuwe republiek hoort, omdat het ook deel uitmaakte van Nederlands-Indië. De Nederlandse regering wil een aparte status voor het gebied en overweegt het tot nieuw thuisland te maken voor Indische Nederlanders. Onderhandelingen zitten jarenlang muurvast. Aan het eind van de jaren 50 nemen de spanningen toe en verbreekt Indonesië alle diplomatieke banden met Nederland.

Militaire versterkingen

In de loop van 1958 stuurt Nederland militaire versterkingen naar Nieuw-Guinea. Een detachement van de Koninklijke Luchtmacht zorgt voor de luchtverdediging van het strategisch gelegen Biak. Er zijn steeds meer aanwijzingen dat Indonesië infiltranten naar het eiland stuurt ter voorbereiding van een militaire operatie. 

Plan Fidelio

De politieke situatie verslechtert snel en de Nederlandse regering besluit in het voorjaar van 1960 meer versterkingen te sturen. Deze operatie staat bekend als plan Fidelio. Voor de Koninklijke Luchtmacht betekent dit plan dat er een Commando Luchtverdediging Nederlands Nieuw-Guinea wordt gevormd. Dit commando bestaat uit:

  • een squadron luchtverdedigingsjagers;  
  • een meldings- en gevechtleidingssysteem op Biak;  
  • een uitwijkvliegveld op Noemfoer.   

Overdracht Nieuw-Guinea

In augustus 1962 is Indonesië gereed voor een definitieve aanval op Nieuw-Guinea, waartegen de Nederlandse verdediging waarschijnlijk niet zal zijn opgewassen. Om deze reden en door de internationale politieke druk stemt Nederland op het nippertje in met een vreedzame overdracht van Nieuw-Guinea aan Indonesië. Hiermee komt in 1962 een einde aan 45 jaar aanwezigheid van de Nederlandse militaire luchtvaart in de Indonesische archipel

Luchttransport in Nieuw-Guinea

De geschiedenis van het 336 transportsquadron van de luchtmacht is nauw verweven met die van Nieuw-Guinea. Het squadron neemt direct na zijn oprichting de luchttransporttaken van de Koninklijke Marine in het gebied over. Het squadron opereert met 6 toestellen vanaf de basis Mokmer en vervoert tussen september 1961 en september 1962 meer dan 5.400 passagiers en 451 ton vracht.


Sociale Media