Verschuiving van taken

Regeringen realiseerden zich dat ze voor hun vrede en veiligheid van elkaar afhankelijk waren. Internationale samenwerking werd steeds belangrijker. Nederland trad toe tot:

• de NAVO (Noord-Atlantische Verdragsorganisatie) 
• de Verenigde Naties (VN). 

Toen de Koude Oorlog eindigde verdween de onmiddellijke dreiging van een aanval op eigen of West-Europees grondgebied. Het einde van de Oost-West tegenstelling heeft niet tot een veilige wereld geleid. Er bleven spanningen die de internationale rechtsorde bedreigden, bijvoorbeeld:

• etnische tegenstellingen;
• opkomend nationalisme; 
• moeizaam verlopende hervormingen in Oost-Europa. 

De oude hoofdtaak van de krijgsmacht (verdediging van grondgebied in bondgenootschappelijk verband) werd in 1991 aangevuld met een nieuwe hoofdtaak: inzet in crisisbeheersingsoperaties. In de praktijk betekent dit dat de Nederlandse regering Nederlandse militairen uitzendt naar gebieden waar conflicten of spanningen heersen. De militairen:

• bewaken de vrede of dwingen deze af; 
• verlenen humanitaire hulp;
• bestrijden rampen.

Deelname aan crisisbeheersingsoperaties vindt meestal plaats in internationaal verband, vaak op verzoek van de Verenigde Naties. Voorbeelden zijn het optreden van Nederlandse militairen in Bosnië en Kroatië en de verlening van humanitaire hulp in Zaïre (Rwanda).