- ...
- Museum en tehuis Bronbeek
- Museum
- Wisselexposities
Zwart in dienst van Oranje - Afrikaanse soldaten in Nederlands Indië
Deze expositie liep van 10 september t/m 30 december 2005.
‘Zwarte Hollanders’: zo werden Afrikanen in dienst van het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger (KNIL) genoemd. Halverwege de 19e eeuw werden zij in West-Afrika gerecruteerd. De tentoonstelling 'Zwart in dienst van Oranje' vertelt het bijzondere verhaal van hun vertrek uit Afrika, hun ervaringen in Nederlands-Indië en de komst van hun nazaten naar Nederland.
Aan het begin van de 19de eeuw kampte het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger (KNIL) met een chronisch tekort aan vrijwilligers uit Europa. Weliswaar bestond ongeveer de helft van het KNIL uit inlanders, maar uit veiligheidsoverwegingen mocht hun aandeel niet groter worden.
Men zocht een oplossing aan de West-Afrikaanse Goudkust, het tegenwoordige Ghana. Afrikanen, zo werd gedacht, zijn goed bestand tegen vermoeienissen en ziekten in een tropisch klimaat en zullen zich niet verbroederen met Aziaten. In 1835 vertrokken 150 Afrikanen naar Batavia. De soldaten voldeden goed, maar de werving verliep traag. Daarop sloot het Ministerie van Koloniën een verdrag met de koning van de Ashanti (volk in Ghana).
Arthur Japin beschreef in 'De Zwarte met het Witte Hart' het dramatische levensverhaal van de 2 Ashanti-prinsen die met de Nederlandse generaal Verveer naar Nederland kwamen. 'Zwart in dienst van Oranje' toont een ándere kant: de lotgevallen van Afrikaanse soldaten.
Tussen 1831 en 1872 belandden ruim 3.000 Afrikanen als soldaat in Nederlands-Indië. De meeste overleden tijdens hun diensttijd. Enkele honderden keerden terug naar Afrika. De overige Afrikanen vestigden zich met hun inlandse vrouw en kinderen op Java. In de Indo-Afrikaanse gemeenschappen werd de militaire dienst een traditie.
Na de onafhankelijkheid van Indonesië trokken de meeste nazaten naar Nederland. Bij de recente herontdekking van de Afrikaanse ‘roots’ werd voor het eerst contact gelegd met Ghanese afstammelingen van de Afrikaanse KNIL-soldaten. Deze soldaten openden in 2003 in Elmina een klein Elmina-Java-museum.
De expositie was eerder te zien in het Tropenmuseum en werd ontwikkeld in samenwerking met:
- het Indo-Afrikaans Kontakt;
- het Afrika-Studiecentrum.
Sociale Media