- ...
- Actueel
- Uitgelicht
- Archief
Geschiedenis grootste luchtlanding
_tcm46-135771.jpg&size=newsdetail_small "De Britse paratroopers in Arnhem trokken zich uiteindelijk terug op Hotel Hartenstein in Oosterbeek. Rond dit tijdelijk hoofdkwartier groeven ze zich in.")
De grootste luchtlandingsoperatie uit de historie overspoelde op 17 september 1944 ons land. Ze bestond uit 2 delen: Market, de luchtcomponent, en Garden, het grondoffensief, en moest het Britse xxxste Legerkorps over een rode loper van luchtlandingstroepen het industriële hart van het Derde Rijk binnenloodsen. Market Garden was ambitieus van opzet, maar gebrekkig in uitvoering en uiteindelijk 1 brug van de 9 te veroveren overspanningen te ver.
Overmoedig geworden door de schijnbare Duitse ineenstorting, hadden de Geallieerden in september 1944 te weinig oog voor de obstakels op de weg naar het Roergebied. Tekenend voor het optimisme was het feit dat de operatie uit de koker kwam van de Britse veldmaarschalk Bernard Montgomery, die normaliter zijn veldslagen minutieus regisseerde, maar nu een verrassende stoutmoedigheid aan de dag legde.
_tcm46-135772.jpg&size=newsdetail_small "De opmars over de weg naar Arnhem ging gepaard met felle gevechten en leverde de bijnaam Hell's Highway op.")
Er dienden in maximaal 4 dagen tijd maar liefst 6 waterwegen te worden overgestoken: het Wilhelminakanaal, de Zuid-Willemsvaart, de Maas, het Maas-Waalkanaal, de Waal en de Nederrijn. De Amerikaanse 101e en 82e Luchtlandingsdivisie moesten de bruggen bij respectievelijk Eindhoven en Nijmegen veroveren, de Britse 1e Luchtlandingsdivisie die bij Arnhem. Door een tekort aan toestellen moesten de troepen in meerdere vluchten worden aangevoerd, maar dat belette de Britse luitenant-generaal Boy Browning, commandant van het Ie Luchtlandingskorps, niet zijn - overbodige - hoofdkwartier te laten overbrengen met 40 van de kostbare zweefvliegtuigen.
De operatie ging op 17 september 1944 van start. En hoewel er door vooral de Amerikaanse divisies de nodige successen werden geboekt, deed het gemis aan slagkracht zich al meteen gevoelen. De Britten, wier landingszones te ver van de brug in Arnhem lagen, slaagden er slechts in 1 bataljon op het object te krijgen en dan nog alleen aan de noordkant. Ze raakten al snel in de problemen, wat nog werd verergerd doordat hun verbindingen het lieten afweten. Dat zouden ze hebben kunnen opvangen door gebruik te maken van het illegale telefoonnet van de ondergrondse, maar die vertrouwden ze niet.
Van dat zelfde verzet was al voor aanvang van de operatie het bericht gekomen dat de 9e en 10e SS Panzerdivisie in de bossen rond Apeldoorn hun wonden likten na de afstraffing in Frankrijk. Men had die waarschuwing echter genegeerd, waardoor de lichtbewapende Britse para’s het tot hun verrassing tegen tanks en pantservoertuigen moesten opnemen, waartegen ze weinig verweer hadden.
_tcm46-135775.jpg&size=newsdetail_small "De Amerikaanse 82e Luchtlandingsdivisie wist pas na zeer zware gevechten de Waalbrug in Nijmegen in handen te krijgen.")
Tot overmaat van ramp bleek het, vanuit het zuiden opstomende, xxxste Legerkorps zich onvoldoende bewust van de snel verslechterende situatie bij Arnhem. Zijn opmars door een smalle corridor, die constant onder druk stond en diverse malen door de vijand werd doorbroken, verliep veel te traag. Daar kwam bij dat de Duitsers in Nijmegen de toegang tot de Waalbrug versperden.
Uiteindelijk wist een bataljon van de 82ste Luchtlandingsdivisie op woensdag 20 september in een dappere actie de rivier over te steken en de vijand, die van voren werd belaagd door Britse tanks en infanterie, in de rug aan te vallen. De laatste barrière naar Arnhem was geslecht, maar dit succes kwam te laat, want op 21 september in alle vroegte heroverden de Duitsers de brug bij Arnhem.
Tot verbazing van velen hielden de tanks van de Guards Armoured Division, de spits van het xxxste Korps, 18 uur halt bij Nijmegen voor ze hun opmars hervatten en daarmee was het lot van de 1ste Luchtlandingsdivisie bezegeld. De rode baretten, samengeperst in Oosterbeek en verstoken van voorraden, hadden weliswaar op de 21ste versterking gekregen van de door het slechte weer vertraagde Poolse 1ste Parachutistenbrigade. Maar die landde grotendeels in Driel, aan de andere kant van de Neder-Rijn, en kon ondanks moedige pogingen daartoe de uitkomst van de strijd niet meer beïnvloeden. Ten slotte viel op de 25ste het besluit om die nacht het restant van de 1ste Luchtlandingsdivisie over de rivier terug te trekken. Monty’s gok was mislukt en de oorlog zou zich nog ruim 7 maanden voortslepen.
Sociale Media